Verkiezingsfraude in Rwanda

Gaston Rusiha is in het parlement gekozen als vertegenwoordiger van alle gehandicapten in Rwanda. Over deze verkiezing is nu ophef ontstaan. Zijn naaste belager beschuldigt hem van verkiezingsfraude.

Ik heb Gaston Rusiha voor het eerst ontmoet in het begin van 2011. Dit in het kader van een vergadering van het Management Committee van de RNDSC (Rwanda National Decade Steering Committee). Ik was nog maar net begonnen bij deze organisatie en was heel benieuwd hoe het zou gaan bij zo’n vergadering. Het Management Committee is te zien als het bestuur van de RNDSC. Belangrijke beslissingen over het voeren beleid worden in deze vergadering genomen.

Gaston Rusiha was de vicevoorzitter van het Management Committee. De vergaderingen vonden altijd plaats in de ruimte dat ook mijn werkplek was. Bij de eerste vergadering was hij veel te vroeg en kwam alvast aanzitten aan de grote lange tafel. Zodoende raakten wij in gesprek. Toen hij hoorde dat ik uit Utrecht kwam zei hij dat hij daar ook regelmatig was geweest om op bezoek te gaan bij de Rabobank. In het verleden had hij gewerkt bij de Banque Populaire du Rwanda (BPR) en de Rabobank is voor 35 % eigendom van deze bank. Vandaar dat hij in die hoedanigheid wel eens in Utrecht was geweest.

Zijn baan op dat moment was bij de CNLS (Commission Nationale de Lutte contre le Sida). Daar was hij ‘Administration and Finance Director’. Later heb ik begrepen dat hij in een verder verleden ook nog eens viceburgemeester van de stad Kigali is geweest. Gezien zijn lijst van functies kan je hem wel beschouwen als een belangrijke man in Rwanda. Hij kwam als zeer aimabel over en het leek dat hij  altijd bezig was om zich in te zetten voor het belang van de gehandicapten. Een belangrijk man die zich inzette voor de goede zaak, daar zouden de gehandicapten in Rwanda heel wat aan kunnen hebben.

In de loop van het jaar kom je erachter dat het soms toch wat mooier lijkt dan het werkelijk is. De woorden werden niet altijd omgezet in daden. Ons Management Committee leek op papier wel heel daadkrachtig, maar in de praktijk gebeurde er niet zo veel. Mijn baas Bruno durfde niet zo veel te ondernemen zonder toestemming van het Management Committee. Het bijeenroepen van deze vergadering was altijd al heel moeilijk en dan was het maar de vraag of iedereen op kwam dagen. Ook het daadwerkelijk nemen van een beslissing was niet het sterkste punt van deze vergadering. Met als resultaat dat het allemaal maar een beetje voortkabbelde.

Het gebrek aan daadkracht kwam voor het eerst goed naar voren bij het gedoe rond de census die is uitgevoerd namens de RNDSC. Hierover heb ik eerder bericht: http://bertinafrika.blogspot.nl/2011/10/census-deel-3-slot.html. Uiteindelijk is er niets gedaan om fraudeur Teddy K. op de een of andere manier aan te pakken. Mogelijke oorzaak hiervan is dat Teddy K. een vriendje was van Gaston Rusiha. Ook mijn baas Bruno heeft zijn baan te danken aan Gaston Rusiha. Dan ga je natuurlijk niet je baan op het spel zetten door Teddy K. proberen aan te pakken.

Sinds de ontmaskering van Teddy K. heb ik eigenlijk geen goed contact gehad meer gehad met Gaston Rusiha. Op officiële gelegenheden waren we geregeld allebei wel aanwezig, maar we spraken dan niet echt met elkaar. Ik denk dat hij me maar lastig vond.

In de loop van 2011 hebben er verkiezingen plaatsgevonden voor het NCPD (National Council of Persons with Disabilities). Dit is een soort parlement voor en door gehandicapten. Via getrapte verkiezingen kiezen alle gehandicapten in Rwanda een orgaan dat staat voor de belangen van gehandicapten in Rwanda. Gezien zijn connecties in alle geledingen van gehandicaptenorganisaties kwam het dan ook niet als een grote verrassing dat Gaston Rusiha de president werd van deze organisatie. Dat gebeurde in het najaar van 2011.

Gezien zijn staat van dienst in Rwanda is hij natuurlijk een zeer geschikte man om in zijn functie de belangen van gehandicapten goed te behartigen. Maar gebeurt dat ook? De laatste maanden van 2011 is er wat betreft de NCPD nog niet zo veel gebeurd. Die tijd is gebruikt om het ondersteunende bureau van de NCPD op te starten. Grote vraag was wie de functie van ‘Executive Secretary’ zou krijgen. Vele namen gingen rond, maar uiteindelijke werd het Emmanuel Ndayisaba. Die had niemand verwacht, maar misschien was het achteraf toch niet zo onverwacht, want het schijnt toch weer een vriendje te zijn van Gaston Rusiha. Zo weet deze man zich altijd te omringen door zijn protegés.

Een ander incident met betrekking tot Gaston Rusiha staat me ook nog levendig voor de geest. In een bijeenkomst werd geklaagd over hoge administratieve lasten die er opgelegd werden aan diverse gehandicaptenorganisaties. Veel organisaties hebben hun hoofdkwartier in Kigali, maar daarnaast vaak een afdeling in de verschillende districten. In een nieuwe wet werd na ook deze afdelingen verplicht gesteld om zich te registreren bij het district, wat niet alleen een extra last was, maar dat bracht ook nog extra kosten met zich mee. Je zou verwachten dat Rusiha als president van de NCPD deze klacht ter harte zou nemen. Dat hij zou gaan pleiten om deze administratieve last weg te nemen. Niets van dat alles, hij benadrukte toch vooral dat de verschillende afdelingen zich toch vooral moesten laten administreren. “You’ve got to comply with the law” waren zijn bezwerende woorden.

Ik begon me steeds meer af te vragen wat het belangrijkste doel van Gaston Rusiha was. Was het opkomen voor de belangen van de gehandicapten? Of was hij meer bezig om zijn eigen belang te dienen? Ik had zo mijn twijfels. Of de NCPD iets bereikt heeft in de tussentijd. Ik weet het niet.

Onlangs waren de parlementsverkiezingen in Rwanda. In het parlement is een zetel gereserveerd voor een gehandicapte. Het verbaasde me niet dat op de lijst van kandidaten ook de naam van Gaston Rusiha verscheen. Nog een stapje hoger op de ladder.

Gezien zijn postuur binnen de wereld van de gehandicapten was ik vervolgens dan ook niet verbaasd dat hij ook als winnaar uit de bus is gekomen bij deze verkiezingen. Duidelijke zaak, zaak gesloten.

Maar toen gebeurde er toch iets onverwachts. De persoon die als tweede was geëindigd was het niet helemaal eens met de uitslag en is naar het ‘Supreme Court’ gestapt. Séverin Rwamucyo Gisaza vond dat de verkiezingen niet eerlijk waren verlopen. Hij beschuldigde Rusiha ervan dat hij Emmanuel Ndayisaba erop uit heeft gestuurd om stemmen te kopen. Een ernstige beschuldiging. Het ‘Supreme Court’ kon hier uiteindelijk niet zo veel mee, vanwege gebrek aan bewijs. Dus is Gaston Rusiha rechtmatig in het parlement gekozen.

Dat Gaston Rusiha zijn invloed heeft uitgeoefend om ervoor te zorgen dat hij gekozen zou worden lijkt mij evident. En dat zijn protegé Emmanuel Ndayisaba hierbij heeft geholpen lijkt ook niet heel onwaarschijnlijk. Misschien is er dan ook wel met geld geschoven, maar dat is niet bewezen. Dat het stemmerscollege maar uit 252 personen bestond, maakt het natuurlijk wel gemakkelijker om gericht je invloed uit te oefenen. Enfin, we zullen het nooit weten. Gaston Rusiha is in ieder geval een mannetje en wie weet kan hij nu in het parlement wel heel veel invloed gaan uitoefenen om de belangen van gehandicapten nu echt te gaan behartigen.

Zie ook:
http://bertinafrika.blogspot.nl/2013/10/het-supreme-court-zegt-geen.html

Een Oostenrijks deja vu

Vorige week kreeg ik last van een klein deja vu toen ik in The New Times een artikel zag verschijnen met de titel “It’s an all Austrian final”. Twee jaar geleden heb ik naar de finale gekeken van een tennistoernooi in Rwanda en daar heb ik over bericht in mijn blog: http://bertinafrika.blogspot.nl/2011/11/gelukszoekers.html

Twee jaar later en precies dezelfde mensen staan weer in de finale. Ook dit jaar is Gerald Melzer wederom de winnaar en is Lukas Jastraunig de verliezer. Twee jaar geleden was het 6-2 6-4, dit jaar zelfs 6-1 6-1. Ook dit jaar hebben ze samen ook het tennis dubbel gewonnen. Beide spelers staan inmiddels wel wat hoger op de wereldranglijst. Gerald Melzer is in twee jaar tijd van 368 naar 201 gestegen en Lukas Jastraunig van 916 naar 624. Het prijzengeld is in twee jaar tijd ook flink omhoog gegaan, van $ 10.000 naar $ 15.000. Dus enige voortuitgang is er wel voor beide heren. Wat betreft de Rwandese deelname was er niet veel vooruitgang. In beide edities kwamen ze allemaal niet verder dan de eerste ronde.

Twee jaar geleden was ik aanwezig bij de Rwanda F2 Futures en dit jaar ging et om de Rwanda F1 Futures. Ik vroeg me af wat het verschil was in de benaming en ben er inmiddels achter. Het cijfer achter de F geeft aan het hoeveelste Futures toernooi het betreft binnen het desbetreffende land. In 2011 hebben ze twee toernooien vlak achter elkaar gehouden, dit jaar hebben ze maar één toernooi gehouden. Dan kan er misschien ook gemakkelijker een hoger prijzengeld worden betaald.

Dit alles zo overdenkend was ik ook benieuwd geworden wat er nu in 2012 was gebeurd. Toen waren er dus ook twee toernooien. Het Rwanda F2 Futures is toen ook gewonnen door Gerald Melzer en het Rwanda F1 Futures was ook al weer prooi voor een Oostenrijker, deze keer ene Christian Magg. Als ongeplaatste speler is hij toentertijd via het kwalificatietoernooi doorgedrongen tot de finale om daar Gerald Melzer te verslaan. Het tennistoernooi in Kigali, Rwanda blijft in ieder geval een puur Oostenrijkse aangelegenheid.

En dit zijn alle uitslagen van 2013.

1st Round

o    Gerald MELZER (AUT) [1]     6-4 6-1     Kunal ANAND (IND)

o    Gilles DE SOUSA (FRA)     6-1 6-1     Neishit VAKIL (IND)

o    Mithun MURALI (IND)     6-0 6-1     Yu TAKAHASHI (JPN)

o    Hassan NDAYISHIMIYE (BDI) [7]     6-0 7-5     George BARTH (USA)

o    Yannick MERTENS (BEL) [3]     6-0 6-1     Anatole BIZIMANA (RWA)

o    David ORINGA (UGA)     6-2 6-0     Aymar Hugor BIYAMBA NZILA STAR (GAB)

o    Jannis LINIGER (SUI)     6-2 6-2     Mathieu UWIZEYIMANA (RWA)

o    Lorenzo PAPASIDERO (ITA) [6]     6-0 6-0     Rahul SADHWANI (IND)

o    Mark FYNN (ZIM) [8]     6-1 6-2     Olivier HAVUGIMANA (RWA)

o    Sanni ADAMU (NGR)     7-6(4) 7-5     David Chaplefeh FORCHAP (GER)

o    Refiloe MOLAOA (RSA)     6-4 6-4     Akim NTWALI (RWA)

o    Lukas JASTRAUNIG (AUT) [4]     6-1 6-4     Francesco GARZELLI (ITA)

o    Alexander LAZOV (BUL) [5]     6-0 6-1     James ALLEMBY (GBR)

o    Sagar AHUJA (IND)     7-6(3) 6-1     Eric VEHOVEC (CAN)

o    Henry ATSEYE (NGR)     6-3 6-3     Saidi NKURUNZIZA (BDI)

o    Jeevan NEDUNCHEZHIYAN (IND) [2]     6-1 6-0     Medhir GOYAL (IND)

2nd Round

o    Gerald MELZER (AUT) [1]     6-0 6-3     Gilles DE SOUSA (FRA)

o    Mithun MURALI (IND)     1-6 6-2 6-4     Hassan NDAYISHIMIYE (BDI) [7]

o    Yannick MERTENS (BEL) [3]     6-1 6-1     David ORINGA (UGA)

o    Lorenzo PAPASIDERO (ITA) [6]     7-6(5) 6-0     Jannis LINIGER (SUI)

o    Mark FYNN (ZIM) [8]     6-2 5-7 6-2     Sanni ADAMU (NGR)

o    Lukas JASTRAUNIG (AUT) [4]     6-0 6-0     Refiloe MOLAOA (RSA)

o    Alexander LAZOV (BUL) [5]     6-0 6-0     Sagar AHUJA (IND)

o    Jeevan NEDUNCHEZHIYAN (IND) [2]     6-1 6-0     Henry ATSEYE (NGR)

Quarterfinal

o    Gerald MELZER (AUT) [1]     6-0 6-1     Mithun MURALI (IND)

o    Yannick MERTENS (BEL) [3]     6-2 6-2     Lorenzo PAPASIDERO (ITA) [6]

o    Lukas JASTRAUNIG (AUT) [4]     6-4 6-2     Mark FYNN (ZIM) [8]

o    Alexander LAZOV (BUL) [5]     6-4 7-6(5)     Jeevan NEDUNCHEZHIYAN (IND) [2]

Semifinal

o    Gerald MELZER (AUT) [1]     6-3 7-5     Yannick MERTENS (BEL) [3]

o    Lukas JASTRAUNIG (AUT) [4]     6-4 6-4     Alexander LAZOV (BUL) [5]

Final

o    Gerald MELZER (AUT) [1]     6-1 6-1     Lukas JASTRAUNIG (AUT) [4]

En dit is het slordig geschreven artikel in The New Times.

It’s an all-Austrian final

·         By Bonnie Mugabe

·         October 05, 2013

Top seeded Melzer Gerard (right) is favourite to beat his compatriot Lukas Jastraunig (left) in today’s final. Saturday Sport/ P. Muzogeye.

Final

M. Gerard (Aut)     vs     L. Jastraunig (Aut)

Semi-final results

M. Gerard (Aut)     def     Y. Mertens (Bel)     6-3 7-5

L. Jastraunig (Aut)     def     L. Alexander (Bul)     6-4 6-4

It was a hard-earned sweet revenge for Austria’s top seed Gerard Melzer, who ousted Belgian Yannick Mertens to reach the final of the 2013 ITF Men’s Futures tournament set for today at Umubano Hotel courts.

The left handed Melzer, ranked 201 on ATP rankings, beat Mertens, seeded second for the tournament 6-3, 7-5 to set up an all-Austrian final against Lukas Jastruanig, who had a relatively easy win over Lazov Alexander of Bulgaria 6-4, 6-4 on Friday.

The clash between the Melzer and Mertens was a repeat of the first leg in Burundi late last month at the same stage, which Mertens won 6-2, 6-3 before going on go on to win the tournament with a 6-2, 6-1 win over Lukas Jastruanig.

Favorite 

Melzer is the favourite to win the tournament following his performance in this year’s edition but his doubles’ partners won’t be a pushover having also reached the final in the first leg played in Bujumbura.

The 23-year-old Melzer won the doubles category in the USA F12 Futures this year, while Jastruanig, 24, and ranked 624 in the singles ATP, has not won any singles’ title but won the Slovenia F2 Futures, Austria F2 Futures and Austria F4 Futures in the doubles titles.

Coming into today’s singles’ final match, Melzer has won 32 and lost 22 matches, while Jastruanig has won 25 and lost 19 matches.

The winners in singles and doubles’ category will have a share on the US$15,000 in cash prizes and ATP points to improve their rankings.

Voor een tweede keer collecteren voor de Nierstichting

Vorig jaar heb ik gecollecteerd voor de Nierstichting. Bij de evaluatie vroegen ze of ik het de volgende keer ook weer wilde doen. Daar heb ik bevestigend op geantwoord. Het was dus niet geheel onlogisch dat ik in de zomer weer een heel pakket met informatie over de collecte van dit jaar. Met de ervaring van vorig jaar in het achterhoofd heb ik dat rustig opzij gelegd. In de laatste week voor de daadwerkelijke collecte zou er vast wel contact met me opgenomen worden over de details.

En dat geschiede ook in de week voor de echte collecteweek van 16 tot en met 21 september. Tot mijn verbazing was mijn overbuurman opeens de contactpersoon. De vorige contactpersoon wilde het niet meer doen. Vreemd genoeg had mijn overbuurman nog nooit gecollecteerd voor de Nierstichting, laat staan voor een ander goed doel. Je zou toch zeggen dat ze eerder iemand met wat meer ervaring als contactpersoon zouden kiezen.

Hij had een hele lijst gekregen van mensen die potentieel zouden collecteren, maar daarvan bleken er toch heel veel uiteindelijk niet beschikbaar. Hij had dus ook best wel moeite om een goede indeling te maken van wie nu waar moest gaan collecteren. Van te voren kun je dat wel mooi uitdenken, maar als er dan een paar afvallen, kun je weer een heel nieuw schema maken.

In een kort gezamenlijk overleg hebben we besloten dat ik mijn gedeelte van de Julianaweg zou doen en combinatie met het gedeelte van de Verlengde Hoogravenseweg, dat daar parallel aan loopt. Met een verzegelde collectebus, een mooie kaart voor om mijn nek als identiteitsbewijs en nog wat andere papieren ging ik op maandag 16 september op weg. Ik ben gewoon maar begonnen met de eigen buurman en zo langzaam verder.

Mijn wijk heeft dus bestaan uit de Verlengde Hoogravenseweg, zowel de even nummers van 2 tot en met 110, als de oneven van 71a tot en met 97, de Karperstraat, even van 2 tot met 18, de Liesbosweg, oneven van 51 tot en met 69, de Julianaweg, oneven van 1 tot en met 97, even van 2A tot en met 98. Op dit gedeelte van mijn wijk liep het echter even anders. Ik had net nummer 60 gehad of ik stuitte op een vrouw die ook met een collectebus van de Nierstichting in de hand liep. Hier was duidelijk sprake van een klein afstemmingsprobleempje. Ter plekke besloten om bij nummer 60 maar de scheiding te maken tussen haar en mijn wijk. Gelukkig dat we op hetzelfde moment aan het collecteren waren, anders had een van ons wel eens een vreemde reactie kunnen krijgen.

Elke avond van de week heb ik wel even met de collectebus in de hand door de wijk gelopen. Elk huisnummer waar niet werd opengedaan heb ik opgeschreven en daar ben ik een tweede keer langs gegaan. Zodoende heb ik toch heel wat mensen kunnen bereiken.

Op donderdag had ik elke straat in mijn wijk te pakken gehad. Ik had nog wat tijd over en dacht aan de huizen die verscholen liggen achter het J.J.M. Hamersplantsoen. Daar kom je anders nooit en zo’n collectebus geeft je een goede reden om ook daar eens een kijkje te nemen. Ik was benieuwd wat het adres van deze huizen te zijn. Het blijkt dat deze gewoon aan het J.J.M. Hamersplantsoen liggen. Ik heb dus alle huizen van deze straat meegenomen een ook nog een 100% respons gehad. Eén van de bewoners voegde me toe dat ze niet zo vaak collectanten aan de deur kregen.

Het totaal aantal huizen in mijn wijk was 188. Bij 32 huizen werd er niet opengedaan. Ook dit jaar stelde ik vast dat er in een enkel geval duidelijk mensen thuis waren, maar dat er niet werd opengedaan. Wat zou dat toch zijn? Verder kon ik bij sommigen de bel helemaal niet horen, dan vraag je je dus af of je deze bewoners wel echt hebt kunt bereiken. Ik heb overwogen om dan maar op het raam te gaan kloppen, ik heb het toch maar niet gedaan.

Sommigen hebben op hun voordeur staan dat verkopers en colporteurs niet welkom waren. Ik beschouwde mezelf niet als verkoper en heb dus gewoon aangebeld. Dat was meestal ook geen probleem, er werd gewoon wat geld in de collectebus gedeponeerd. Bij één stond er echter bij de voordeur dat collectanten niet gewenst waren. Dat heb ik maar gerespecteerd en daar heb ik dan ook niet aangebeld.

Bij de overige 155 huizen werd er wel opengedaan. Van deze mensen waren er 22 die niets hebben gegeven. Sommigen zonder toelichting, anderen gaven aan dat ze de Nierstichting al steunden op andere wijze en weer anderen dat ze nooit aan de deur gaven. En dat is hun goed recht natuurlijk.  

Het eerst wat ik regelmatig te horen kreeg is dat men waarschijnlijk geen kleingeld in huis had. Na een kleine zoektocht kwam er uiteindelijk meestal toch wel iets boven water. In deze tijd van betalen met pin viel het me uiteindelijk nog mee dat er maar twee huishoudens overbleven waar echt niets in huis was. Bij één hiervan heb ik de mogelijkheid om per sms te doneren kunnen slijten, maar ik heb mijn twijfels of dat ook daadwerkelijk tot een opbrengst heeft geleid.

Het collecteren met de collectebus is nogal ouderwets, maar het levert toch nog steeds wat op. Ik denk dat het uiteindelijk toch wel zal verdwijnen. Geven per sms lijkt me ook niet de toekomst, ik heb dit jaar deze mogelijkheid nog minder kunnen slijten dan vorig jaar. En altijd blijft er de twijfel of er niet te veel geld bij de provider blijft hangen. De collectant van de toekomst zal met een pinapparaat langs de deur gaan.

Dan resteren er 133 huishoudens die wel iets hebben gegeven. Van een paar grijpstuivers tot een vijfje en alles ertussen in. Wat ook opvalt, is dat niemand vraagtekens stelde bij het collecteren. Gezien de recente commotie rond Alp d’HuZes en het KWF had ik verwacht dat er wel iemand zou opmerken dat er ergens te veel geld aan de strijkstok blijft hangen.

Bij het lopen door de wijk heb je ook tijd om na te denken over opmerkelijke zaken. Waarom zijn er aan de even kant van de Julianaweg een heleboel dubbele nummers. De nummers 2A tot en met 14A zijn toegevoegd aan de reguliere nummering. Het gekke hierbij is dat nummer 2 helemaal niet bestaat. Zou dit gedeelte later zijn gebouwd, waardoor men onvoldoende rekening heeft gehouden met het aantal huizen? Lijkt me heel er g onlogisch. En waar zijn de nummers 1 tot en met 49 van de Liesbosweg gebleven? Zijn die er vroeger wel geweest en nu allemaal afgebroken? En hoe zit het met de lage oneven nummers van de Verlengde Hoogravenseweg? Waar zijn de nummers 99 tot en met 111 gebleven, verdwenen in een zwart gat van het J.J.M. Hamersplantsoen?  Lager dan nummer 71 zijn zo her en der nog wat adressen met een lager nummer, zoals de roeiverenigingen en de bouwspeeltuin. Maar wat is de historie van al die ontbrekende huisnummers?

Maandag na de collecteweek ben ik naar mijn overbuurman gegaan om gezamenlijk de het geld te gaan tellen. De uiteindelijke uitslag is dat ik een totaal van € 231,36 heb opgehaald in mijn wijk. Verdeeld over de 133 mensen die gegeven hebben geeft dat een gemiddelde van € 1,74 per huisnummer! Geen slechte opbrengst, maar relatief toch minder dan vorig jaar.

Als bonus was er ook nog een echte ouderwetse Nederlandse gulden. Daar kun je dus nu helemaal niets meer mee doen. Die heb ik dan ook maar bewaard als verzamelaarsobject.

Bruiloft in Brussel

De geruchten gingen al een beetje de ronde, maar plotseling was hij er dan toch; de uitnodiging voor een bruiloft in Brussel. Onze hele gezin was van harte welkom om de echtverbinding tussen Camilla Ruth Gore en Gerard Rutayisire bij te wonen op zaterdag 24 augustus 2013. Een huwelijk tussen een Engelse en een Rwandees in België!

Ik ken alleen maar Camilla, zij was een VSO-collega van mij toen ik werkzaam was in Rwanda. Zij was werkzaam als ‘Teacher trainer and advisor’ bij de TTC (Teacher Training College) in Nzige, een klein dorp in het oosten van Rwanda. In het weekend was er niet veel te doen in Nzige en daarom was ze ’s weekends vaak in Kigali te vinden. Samen met ander collega’s kwamen we elkaar dan tegen in bijvoorbeeld een uitspanning als ‘Le capital’ en dan was het vaak heel gezellig. Ik heb nooit gemerkt dat ze in die tijd een Rwandese man aan de haak had geslagen, dat heeft ze goed geheim gehouden. Ook mijn collega’s hebben niets gemerkt.  Maar in de periode na ons vertrek bereikten mij wel de geruchten dat ze een Rwandese partner had en dat ze in Brussel woonden.

Op haar bruiloft waren een flink aantal mensen uitgenodigd die tegelijk met haar aan het werk was geweest in Rwanda. Dat was dus een goede gelegenheid voor een reünie. Al gauw werd duidelijk dat velen al eerder naar Brussel zouden afreizen dan de eigenlijke bruiloftsdatum. Op donderdag 22 augustus zou de eerste bijeenkomst zijn in het Cheese Cake Cafe aan de Place de Brouckere. De volgende dag zou er nog een tweede volgen in de Brussels Grill aan de Rogierplaats.

Wij hebben er dus ook maar een lekkere vakantie aan vastgeplakt en hebben drie nachten geboekt in Hotel Bloom aan de Rue Royale. Meerdere gasten van de bruiloft zouden hier gaan verblijven. Op donderdag waren we mooi op tijd om ’s middags nog even de stad te gaan, voordat we onze eerste samenkomst zouden hebben. Op het Spanjeplein zaten we net lekker een wafel te eten, toen de telefoon afging. Het was Darryl. Hij en Lynne waren ook al in de stad. Of er geen mogelijkheid was om nu al even bij te praten? Zij zaten op de Grote Markt, vlakbij, dus binnen een kwartiertje waren wij er ook. Onder het genot van een Belgisch biertje hebben we heerlijk gezeten op een terras op de Grote Markt.

Daarna werd het tijd om naar het Cheese Cake Cafe te gaan, voor de eerste reünie. Eerst een drankje en daarna ook nog wat eten. Het was goed om vele oude bekenden weer te zien: Lindsey, Tricia, Jennifer, David en Sarah, Stephen en Mary, Joan, Isy en Darryl en Lynne. Later op de avond kwam Camilla zelf er ook nog bij. Een eerste avond met veel herinneringen.

De volgende dag hebben Wilma, Marte en ik de toerist uitgehangen in Brussel. Een beetje slenteren, een museumbezoek en een goede lunch. Een tweede avond reünie zou voor Marte een beetje te veel zijn, dus daarom hebben Wilma en Marte die overgeslagen. In de Brussels Grill was de tweede reünie ongeveer hetzelfde als de eerste, maar dat was niet erg, want het gezelschap werd nog aangevuld met Rachel en Mark en Tammy. Nog meer herinneringen, nog meer vreugd.

Op zaterdag 24 augustus was dan de grote dag. Op half elf in de ochtend werden we verwacht in de Holy Trinity Pro-Cathedral aan de Rue Capitaine Crespel. Het was best nog wel een eindje weg van ons hotel, dus zijn we er met de metro naar toegegaan. Het weer was niet geweldig, de paraplu deed goed dienst op weg van het metrostation Louise naar de feestzaal. In de uitnodiging was het programma niet echt bekend gemaakt. Als het echt een Rwandese bruiloft zou worden, dan zou het best een lange zit kunnen worden, met veel speeches zonder veel eten en drinken. Maar we dachten en hoopten dat er ook wel dat er wat Engelse of misschien wel Belgische invloeden zouden zijn en dan zou het vast wel goed komen.

Bij het gebouw aangekomen werden we doorgeleid naar een grote zaal die al helemaal feestelijk was aangekleed in Rwandese sferen. De aankleding zag er feestelijk Rwandees uit, met allerlei mooi gedrapeerde kleedjes en natuurlijk de onafscheidelijke Rwandese manden. Een Rwandese mevrouw zat nog even de servetten op te vouwen, maar voor de rest was het piekfijn voor elkaar. De tafels waren feestelijk versierd en daar hebben we dan ook maar snel een plaatsje ingenomen, in afwachting van wat er ging gebeuren. Ook de andere VSO-vrienden uit Rwanda druppelden binnen en namen ook zitting aan de verschillende tafels.

Bij de zaal was ook een mooi aangekleed podium. Voor het podium stonden twee tafels links en rechts in de zaal met daartussen een grote open ruimte. Het was als snel vrij duidelijk dat de familie van Camilla aan de tafel rechts van het podium kwam te zitten en de familie van Gerard aan de linkerkant. Geen Rwandese bruiloft is compleet zonder een ‘dowry’. Dat is het onderhandelen tussen de familie over hoeveel koeien de familie van Gerard moest betalen in ruil voor het verkrijgen van de bruid. Bij deze onderhandelingen werd de familie van Camilla vertegenwoordigd door een Rwandees. Op een behoorlijk geestige manier werden de onderhandelingen gevoerd, waarin met name allerlei obstakels over de grote afstand als argumenten werden aangehaald om toch vooral maar meer of minder koeien te moeten betalen. Uiteindelijk werden de onderhandelingen afgerond op twee koeien. Of dat nu veel of weinig is, laten we over aan de deskundigen.

Tijdens de onderhandelingen werden we ruimhartig voorzien van drankjes. Dat was een goed voorteken, op het gebied van drank zou het geen Rwandese bruiloft worden, eerder een Engelse. Het duurde niet lang of ook de eerste biertjes werden al genuttigd en het moest nog twaalf uur worden. Enige tijd nadat de onderhandelingen kwam Gerard de zaal binnen met een viertal chaperonnes, alleen gekleed in traditionele Rwandese kledij. Zij gingen aan de rechterkant van het podium zitten achter de daar neergezette tafels. Dat ging vrij geruisloos.

Onder begeleiding van vier Rwandese danseressen kwam vervolgens Camilla binnen met haar vier chaperonnes. Twee daarvan kende ik: Lindsey en Jennifer. Allemaal in traditionele Rwandese kledij. Deze opkomst was spectaculairder. Camilla werd verwelkomd door de familie van Gerard. Door de chaperonnes werden cadeaus overhandigd aan de familie van de bruidegom. Het vijftal nam vervolgens plaats aan de linkerkant van het podium.

Na een kleine pauze met een optreden van de vier danseressen was het tijd voor de lunch. Dat werd een traditioneel Rwandees buffet, maar dan wel wat luxer dan in Rwanda. De bruid en bruidegom mochten als eerst opscheppen, gevolgd door de chaperonnes en de rest van het gezelschap. Het was een voortreffelijke lunch, waarmee de rest van de middag wel mee door zouden komen. Na de lunch was er een pauze. De families namen de gelegenheid om elkaar te feliciteren en wisselden cadeaus uit. Was het huwelijk nu officieel bekrachtigd? Of moesten we wachten tot het kerkelijk huwelijk? We hadden nog even tijd tot de kerkdienst om drie uur zou beginnen, dus een goede gelegenheid voor even een ommetje. Ondertussen werd de feestzaal al weer behoorlijk ontmanteld. Bijna alle Rwandese aankleding werd al weer verwijderd. Alleen de gedrapeerde kleden bleven op hun plaats.

De kerkdienst had meer een traditioneel Engels karakter. De bruid werd aan de hand van haar vader de kerk ingeleid. De dienst had verder de gebruikelijk elementen als liederen, gebed en een preek. Maar natuurlijk het uitspreken van de beloftes en het uitwisselen van de ringen. Waarschijnlijk was het huwelijk nu echt officieel voltrokken. Het geheel werd uiteraard afgesloten met een uitgebreide fotosessie op de traptreden voor de kerk.

Het hele gezelschap werd daarna weer verwacht in de feestzaal.  Wederom was het gezellig, na drie dagen we nog niet uitgepraat. Er was nog steeds geen tekort aan bier en de andere drankjes. Na enige tijd kwam ook het bruidspaar weer binnen met hun chaperonnes, ditmaal in traditionele westerse kledij, en nam wederom plaats op het podium. Jammer dat het soms zo de gewoonte is dat het bruidspaar zo ver van de gasten af moet schijnt te zitten. Dan is er op dat moment niet zo veel gelegenheid tot communicatie over en weer. Voor Wilma en Marte was het gegeven moment wel mooi geweest, zij hebben de stoute schoenen maar aangetrokken en zijn het podium opgeklommen om afscheid te nemen.

Over Gerard en zijn familie wisten we allemaal niet zo veel. Gezien de Rwandese geschiedenis is het soms ook best ingewikkeld en ook niet gepast om daar uitgebreid naar te vragen. Het bleek wel dat Gerard al in Brussel woonde terwijl Camilla nog gewoon in Rwanda was. Er werd gezegd dat hij wat moeite had met regime in Rwanda, zonder ook gelijk een dissident te zijn. Het bleek ook wel dat mensen aan de familietafel tijden de onderhandelingen ook niet allemaal familie bleken te zijn, er was alleen een oom en hij voerde dan ook de onderhandelingen. De vader en moeder van Gerard waren er in ieder geval niet, onduidelijk wat er precies aan de hand is, maar het was waarschijnlijk te moeilijk om vanuit Rwanda naar Brussel te komen. Er zou wel een broer zijn gekomen vanuit Rwanda. De rest van de aanwezigen waren gewoon vrienden en bekenden uit de Rwandese diaspora in Brussel en wijde omgeving. Wel nam een zus van Gerard op een gegeven moment het woord om op ontroerende wijze Gerard uitgebreid te prijzen, omdat hij altijd als een grote broer voor haar heeft gezorgd.

De avond werd verder opgeluisterd door traditionele dans. Eerst wat danseressen, even later ook een wat mollige danser, maar deze kon er wel wat van. Met zijn wilde witte manen danste hij er lustig op los. Dat was de voorbode van de rest van de avond, er was uitgebreid de gelegenheid om te dansen. Ook Camilla en Gerard kwamen naar beneden om mee te dansen. De rest van de avond bleven ze gelukkig ook in de zaal om zich gewoon te kunnen mengen met de gasten.  Mooi om te zien dat de Rwandees anders danst dan de Europeaan, de Rwandees zal altijd zeer ingehouden dansen, niet te veel gekkigheid.

Een onderdeel dat niet mag ontbreken is het aansnijden van de bruidstaart. Dat is waarschijnlijk een gewoonte over de gehele wereld, in ieder geval ook in Engeland en Rwanda, dus dat mocht niet ontbreken. Verder bestond de avond nog uit meer drank, lekkere hapjes, geklets, foto’s maken en nog meer dansen, bijvoorbeeld op ‘Bella’. Op een gegeven moment was de dansvloer leeg en toen leek het mij tijd om het dansen weer een impuls te geven. In 2011 was het lied ‘Sawa sawa sawaley’ heel populair en het leek mij wel een goed idee om die aan te vragen. Gelukkig kende de deejay het nummer ook nog en ik had me niet vergist. De dansvloer was binnen een mum van tijd weer gevuld.

Maar op een gegeven moment komt er een eind aan de avond. Het bruidspaar neemt afscheid en laat de overgebleven gasten achter in een heerlijk rommelige zaal. Met een heleboel mensen hebben we nog geholpen om de ergste troep op te ruimen, alvorens een taxi te nemen terug naar ons hotel Bloom.

Toen we aankwamen bij ons hotel Bloom was het nog maar net twaalf uur geweest. Tijd om nog een drankje te drinken met alle bruiloftsgasten van ons hotel. Tot onze teleurstelling zagen we dat de bar van het hotel niet was geopend. We vroegen de receptie of we ergens in de buurt iets konden drinken. Het antwoord was teleurstellend. Volgens hen was dat er niet, dan zouden we dus toch echt naar de Grote Markt moeten gaan. Dat kon ik mij niet voorstellen, ik ben even naar buiten gelopen, een hoek omgegaan en nog een en daar was al een kroeg te vinden. Gauw weer terug om de rest op te halen. Zo hebben we in de vroege zondagmorgen nog een laatste evaluatie gehouden met Mark en Tammy, Lindsey, Jennifer, Isy en Tricia in Taverne Capitain aan de Chaussee de Haecht. Grappig om te zien dat soms de conversatie tussen de Franstalige bediening, die overigens zeer correct was, en de Engelstalige clientèle misliep en dat ik het misverstand kon oplossen door in het Nederlands te gaan praten. Om twee uur was het sluitingstijd en dus tijd om naar het hotel te gaan om afscheid te nemen van mensen die we mogelijk nooit meer zouden ontmoeten of in ieder geval niet zeer binnenkort. Een hartverscheurend afscheid dus.

De volgende ochtend hebben Wilma, Marte en ik afscheid genomen van Brussel en zijn naar de kust van België gegaan. Aan het strand van Bredene hebben we nog een paar heerlijke dagen vakantie gevierd!