Nogmaals verkiezingen

Afgelopen maandag hadden we weer een vrije dag. Er waren weer eens verkiezingen. Deze keer de verkiezingen op sector niveau. Een paar weken geleden waren er verkiezingen op cel niveau. Een heleboel cellen tezamen vormen een sector. Uit alle mensen die op cel niveau gekozen zijn kon nu gekozen worden om het volk te vertegenwoordigen in de sector. Deze verkiezing is nog niet zo gelaagd dat alleen deze gekozenen kunnen kiezen, nee, het is weer de bedoeling dat de gehele bevolking gaat kiezen.

Deze keer worden er geen rijen gevormd achter de kandidaten, deze keer wordt er net zoals bij ons met stemkaarten en stemhokjes gestemd. Nu is het dus veel anoniemer en benadert het dus ons systeem. Je kunt lekker zeggen dat je op de ene stemt, en toch stiekem op een ander stemmen. Wel krijgt elke stemmer met een stift een klein zwart puntje op de nagel van de linkerpink. Twee keer stemmen gaat dus niet lukken.

Ik begrijp nu ook dat men niet gaat stemmen waar men woont, maar dat men gaat stemmen waar men geboren is. Daarom zijn het ook vrije dagen, om iedereen de gelegenheid te geven om naar de geboorteplaats te gaan. Bruno, die in het zuidwesten van het land is geboren, moet dus voor elke verkiezing een flink eind reizen.

Dit zijn de laatste verkiezingen waaraan de gehele bevolking gaat meedoen. Bij de volgende verkiezingen zullen diegene die in de sector zijn gekozen uit hun midden de vertegenwoordigers kiezen voor het district. Deze gaan dan vervolgens weer hetzelfde doen voor de provincie. En of dat nog weer doorgaat naar nationaal niveau, dat week ik niet, dat lijkt mij vreemd, omdat je dan een soort schaduw parlement krijgen. Wij zullen dus waarschijnlijk geen nieuwe vrije dagen krijgen in verband met de verkiezingen.

Naast deze algemene verkiezingen vinden er ondertussen ook parallel nog andere verkiezingen plaats. Voor de National Youth Council, de National Women’s Council en de National Council of Persons with Disabilties. Alleen jeugd mag stemmen voor de NYC, alleen vrouwen voor de NWC en alleen gehandicapten voor de NCPD. Deze verkiezingen zijn ook georganiseerd op de verschillende niveaus van cel, sector, district, provincie en nationaal. Dit zijn een soort adviesorganen die natuurlijk moeten strijden voor het belang wat ze vertegenwoordigen. Of ze veel invloed hebben? Voor deze verkiezingen krijg je geen vrije dagen, dus die hebben tot nu toe voornamelijk in het weekend plaatsgevonden. Afgelopen zaterdag zagen we onderweg ergens een heleboel mensen bij elkaar staan met opvallend veel rolstoelen en blindegeleidestokken. Dat moet dus zo’n verkiezing zijn geweest.

Door al deze verkiezingen worden er ook gigantisch veel mensen gekozen, op deze manier zijn wel heel veel mensen politiek actief. Ik heb zitten rekenen en dan kom ik tot de conclusie dat er in dit land wel zo’n kleine 200.000 mensen zijn gekozen in een of ander gremium. En dan tel ik diegenen die zich kandidaat hebben gesteld en niet gekozen zijn helemaal niet mee. De betrokkenheid bij de politiek moet wel veel groter zijn dan bij ons. En al deze mensen gaan ook nog vergaderen!

Murambi (en wat de Fransen hebben uitgespookt)

Gisteren zijn we onder andere naar het genocide monument geweest van Murambi. We hadden gehoord dat dit een van de meest indrukwekkende monumenten van het land is, en dat geloven wij graag.

In de eerste plaats al door het verhaal. Het monument is gevestigd in het gebouw van een technische school, die in 1994 nog niet was voltooid en vervolgens ook nooit als zondanig is gebruikt. Op 6 april 1994 barstte de genocide in alle hevigheid los en net als bij voorgaande pogroms zochten veel mensen bescherming bij de kerken. Zolang men in de kerken zat, was men relatief veilig. Op de een of andere manier heeft men de Tutsi’s doen geloven dat de technische school ook een veilige schuilplaats was. En heeft men de leiding van de kerken weten te overtuigen om alle mensen die schuilden in de omliggende kerken te verplaatsen naar de technische school. Toen dat gebeurd was, heeft men de toevoer afgesloten, ook van water en voedsel, en toen men de uitputting nabij was, is er op 22 april op gruwelijke wijze toegeslagen door het Rwandese leger, de Hutu milities Interahamwe en een gedeelte van de plaatselijke bevolking. Men gebuikte geweren, messen, hakmessen en machetes. Het aantal mensen dat aanwezig was op het terrein wordt geschat op ongeveer 55.000 en er zijn er niet veel die het hebben overleefd.

 

Dit verhaal is al schokkend, maar wat er volgt is nog schokkender. Een groot gedeelte van de slachtoffers is begraven in massagraven rond het terrein. In de jaren na de genocide heeft men deze ontdekt, en een ervan was zo diep dat de lichamen nog heel goed geconserveerd zijn gebleven. Deze lichamen zijn met kalk overgoten om ze goed geconserveerd te houden. Deze 848 lichamen worden in 24 klaslokalen tentoongesteld. Het is afschuwelijk gezicht, de wit uigeslagen lijken van de kalk, je ziet soms waar het hakmes heeft toegeslagen, en de houding van de mensen laat zien dat ze onder erbarmelijke wijze zijn overleden. Je ziet volwassen en kinderen en de lucht die er hangt is een combinatie van lijkenlucht en kalk. Een beeld dat ik niet snel zal vergeten.

Tijdens de rondleiding is er speciale aandacht voor de rol van de Fransen. En die komen er niet te best af. Ik zou me niet gemakkelijk voelen als ik afkomstig zou zijn geweest uit Frankrijk. In de eerste plaats hebben ze tot 1994 het Rwandese leger altijd ondersteund, maar ze hebben ook meegeholpen aan het trainen van de Interahamwe, de Hutu milities. Nadat de genocide begonnen was heeft Frankrijk het bij de Verenigde Naties voor elkaar gekregen om een zogenaamd bemiddelende rol te spelen tussen het oude - zich terugtrekkende - Rwandese leger en de troepen van Paul Kagame, die al flink waren opgerukt richting de hoofdstad. Het kreeg de naam ‘Operation Turquoise’ en de Franse soldaten kwamen in het zuidwesten van het land terecht. Onder deze dekmantel heeft men ervoor gezorgd dat veel mensen van het oude Rwandese regime veilig naar het buitenland konden vluchten. Een Franse eenheid is in juni 1994 neergestreken op deze technische school, waar men heeft meegeholpen om het terrein schoon te maken van de restanten van de genocide die daar heeft plaatsgevonden. En men heeft geholpen om de massagraven toe te dekken, met als resultaat een volleybalveld boven een massagraf.

Vlak buiten de school staan ook huizen, waar ook nu nog gewoon mensen wonen. De gids legt uit dat deze mensen tot op heden zwijgen over wat er heeft plaatsgevonden. Mogelijk dat er mensen bij zijn die hebben meegedaan, maar in ieder geval kan het niet anders zijn dan dat ze weten wat er hier is gebeurd. En het ziet er zo prachtig uit, de prachtige groene heuvels met de landbouwgrond en de kleine huizen. Wat heeft zich hier afgespeeld, en wat ziet het landschap er dan opeens anders uit.

Voor Marte's beleving van dit geheel verwijs ik naar haar website: http://marteopreis.waarbenjij.nu/

Butare en Nyanza (en wat de Belgen hebben uitgespookt)

We zijn een weekendje weg geweest. We hebben de stoute schoenen aangetrokken en hebben een auto gehuurd. Waarschijnlijk voor een veel te hoge prijs, maar we hadden wel lekker eigen vervoer. Met een eigen auto kan je gaan waar je wilt, en je kunt stoppen waar je wilt.

De eerste stop is er eentje die altijd wel op het lijstje staat in onze vakanties. Wij stoppen bij een plekje waar ze keramiek verkopen: Poterie Locale de Gatagara. Gezien Wilma’s achtergrond is het niet onlogisch dat we altijd weer terechtkomen bij een keramiekwinkel. Helaas is het zaterdag, dus zijn ze niet aan het werk. Maar de winkel is wel open en we vertrekken weer met een mok, een kandelaar en vier eierdoppen. Het is voor het goede doel, want de winkel wordt gerund door Batwa met een handicap. De Batwa is de derde bevolkingsgroep van Rwanda, ongeveer 1 % van de populatie, en zijn behoorlijk gemarginaliseerd.

Vervolgens gaan we naar Nyanza. Toen Rwanda nog een koninkrijk was, resideerde de koning in deze stad. Er is een paleis uit 1959 – hierin is nu een museum gevestigd met moderne Afrikaanse kunst - en een paleis uit 1932. Het paleis van daarvoor bestaat niet meer, maar is wel nagebouwd. De laatste is ook meteen het bijzonderste, want het is gemaakt uit houten palen, riet en allerlei ander natuurlijk materiaal. Het is een gigantische Afrikaanse hut van wel zeven meter hoog. En binnen is het ook heerlijk koel. Het is een prachtige constructie en tijdens de rondleiding krijgen we van de gids allerlei verhalen te horen over het koningshuis. Onder andere dat de Belgen de een na laatste koning Charles Rudahigwa Mutara III in 1959 hebben vergiftigd, omdat hij op weg was naar de Verenigde Naties om te pleiten voor de onafhankelijkheid van Rwanda. En de koning van daarvoor hadden ze al afgezet omdat hij zich niet wilde bekeren tot het katholieke geloof. Zo hoor je nog eens wat.

 

Zaterdagavond hebben we overmacht in een hotel in Butare. We hebben daar genoten van een warm bad, een warme douche, een maaltijd van drie gangen en een wijntje bij de maaltijd.

Butare was de belangrijkste stad in Rwanda tijdens de Belgische koloniale periode. Van 1935 tot 1962 heette het zelfs Astrida, als eerbetoon aan de overleden koningin Astrid. Het heeft ook het belangrijkste museum van het land, het Nationale Museum van Rwanda. Het is een mooi museum waarin veel aandacht is voor de cultuur en de geschiedenis van Rwanda. Het is zeer de moeite waard en wij hebben daar zo’n twee uur doorgebracht. Zelfs Marte heeft het redelijk kunnen volhouden, zeker nadat wij beloofd hadden dat ze als beloning een paar souvenirtjes mocht uitkiezen. Nou dat hebben we geweten, we zijn vertrokken met een mobiel, een vogel en een hele grote trommel.

’s Middags hebben we nog een bezoek gebracht aan het genocide monument van Murambi, op zo’n half uur rijden van Butare, en aan de grootste kathedraal van het land, weer in Butare, die ook weer gebouwd is ter herinnering aan koningin Astrid.

Daarna zijn we weer huiswaarts gereden, onderweg genieten van het prachtige landschap dat voorbijtrekt. Dan besef je dat het land niet voor niets het land van de duizenden heuvelen heet. En het is overal groen, er is bijna overal landbouw of veeteelt, er is bijna overal bebouwing en bij de afwezigheid van veel wegverkeer zie je weer hoeveel mensen er langs de kant van de weg lopen. Overal waar je rijdt, altijd lopen er mensen.

Huiswaardigheden

Bij ons huis hoort een ‘guard’. Elk huis van een beetje omvang heeft een ‘guard’. Onze bewaker noemt zich Jean d’Amour, wat een prachtige naam. Hij woont op het terrein van het huis in een eigen klein hokje, waar hij een matras heeft en een stoel en dat is het wel zo’n beetje. Het is de bedoeling dat hij daar is van zes uur ‘s avonds tot zes uur ‘s ochtends. Al betwijfelen wij of hij er altijd om zes uur ‘s avonds al is. Zijn functie is om de boel te bewaken. Door VSO wordt een bewaker als essentieel gezien en zij zorgen er dus ook voor dat hij betaald wordt. Hij kan gebrekkig Engels een beetje beter Frans, dus we kunnen communiceren, maar het gaat soms moeizaam.

We zijn er nu ook achter hoe de elektriciteit werkt. En het is wel een mooi systeem, als je het eenmaal weet. In het huis hangt een elektriciteitsmeter, hierop staat het saldo vermeld van de elektriciteit die je nog tegoed hebt. Als het saldo laag wordt, dan ga je naar een winkeltje waar ze elektriciteit verkopen. Na een paar keer rondvragen hebben we de winkel gevonden. Je geeft het nummer dat vermeld staat op de elektriciteitsmeter door, en dan koop je je electriciteitskrediet. De jongen in de winkel voert de gegevens in in de computer met als resultaat een nummer van 20 cijfers. Dat is ons krediet. Dit nummer schrijft hij dan voor je op, die je dan vervolgens thuis weer moet invoeren in de elektriciteitsmeter. Een beetje omslachtig, maar het werkt wel. En het is best wel spannend om elke dag op de meter te kijken hoeveel we nu weer verbruikt hebben.

In ons huis is ook nog steeds stromend water. De ene keer wat meer dan de andere keer. En als het wat minder is, dan is het ook niet mogelijk om de (koude) douche te nemen, dus enige planning met betrekking tot het douchen is wel vereist. Het water vraagt ook om enig ritueel. Het is niet verstandig om het water rechtstreeks uit de kraan te drinken, want dan kunnen we wel eens ziek worden. Dus moet het water gekookt en gefilterd worden. ‘s Avonds zetten we een grote pan met kraanwater op de elektrische kookplaat, laten het een paar minuten koken en laten het vervolgens afkoelen gedurende de nacht. De volgende dag gieten we het in de filterinstallatie en dan druppelt het in de loop van de ochtend door in het bassin van drinkbaar water. Zodoende hebben wij weer drinkwater voor de gehele dag. En wat betalen betreft, het schijnt dat we vanzelf een rekening in de bus krijgen, dus we wachten maar rustig af.

Het laatste wat we geregeld hebben is ons huisvuil. Na een week begon het zich het al aardig op te stapelen. En we wisten niet zo goed wat we ermee moesten doen. Jean d’Amour was van mening dat we het maar op een stapel in een hoekje van het terrein moesten gooien. Dan hebben in eerste instantie ook maar gedaan, maar dat leek ons niet een permanente oplossing. In de straat zagen we soms mensen met witte geplastificeerde jutezakken waar ze afval indoen. Die moesten we zien te krijgen, maar hoe? Bosco, de klusjesman bij VSO heeft ons uiteindelijk geholpen door de witte jute zakken af te leveren. Hij zei ook dat wij maandelijks een nota van 3.000 Rwandese francs zullen krijgen voor het ophalen van het huisvuil. Afgelopen donderdag hebben wij onze eerste zak gevuld, die vervolgens ook is opgehaald.

Wij krijgen nu echt het idee dat we aan het inburgeren zijn.

Knapen en Ingabire

Ben Knapen is weer thuis. Hij heeft een bliksembezoek aan Rwanda gebracht. Vandaag is hij verdwenen uit de kranten. Gisteren had hij hier nog een laaste keer de hoofdrol door wederom een artikel op de voorpagina van The New Times. Deze keer ging het over zijn bezoek aan de projecten in het noorden van het land die gefinancierd worden door Nederland. Nederland geeft geld het Rwandeze CDF (The Common Development Fund) en die voert deze projecten uit. Veel lovende woorden over en weer.

Er stond nog een tweede artikel in de krant waarin staat dat Ben Knapen heeft gezegd dat ‘he is impressed by the progress the country’s judicial system has registered.’ Nederland heeft hier ook aan meegewerkt en is dus zeer tevreden over wat er is bereikt. De hobbel die er nog wel is tussen beide landen is het ondertekenen van een ‘ letter of intent that would see genocide suspects extradited to Rwanda.’ Ik kan me voorstellen dat dit pas getekend kan worden als men het eens is geworden over een heleboel kleine lettertjes.

Dat de heer Knapen de kwestie Victoire Ingabire aan de orde heeft gesteld is nog steeds geen nieuws hier.

Ik vroeg me ook nog af of Knapen nog gesproken heeft met vertegenwoordigers van haar partij FDU-Inkingi. Ergens las ik dat dat was gebeurd, maar helemaal duidelijk is me dat niet. Om van beide kanten voorgelicht te worden zou dat wel een goede zaak zijn.

Ik heb de gelegenheid genomen om intussen alle oude artikelen in The New Times nog eens te lezen die over Victoire Ingabire gaan. Als dat allemaal waar is wat er staat dan gaat het inderdaad om een terroriste die oproept tot gewapend geweld met als doel het omver werpen van de huidige regering. Dan kan ik me voorstellen dat ze nooit meer vrij komt. Maar als ik allerlei berichten in Nederland op kranten en websites moet geloven dan is ze volkomen vredelievend. Zij vindt dat het slecht gesteld is met de democratie en de mensenrechten in Rwanda en daar wil ze iets aan doen, maar zeker niet op een geweldadige manier. Zij is alleen maar gearresteerd omdat ze een tegenstander van het regime is. Dus zou ze onmiddelijk vrij gelaten moeten worden. Tja, wie moet ik geloven?

Voorpagina

Onze ‘minister’ Ben Knapen heeft de voorpagina gehaald! Dat is toch een hele eer. Wel grappig om te lezen dat in het stuk in The New Times met geen woord gerept wordt over Victoire Ingabire. In de Nederlandse kranten lijkt het alsof alleen zij maar onderwerp van gesprek is geweest.

Hier het volledige artikel in The New Times.

Dutch Minister calls on Kagame

By Edmund Kagire

President Kagame with Dutch Minister, Dr Ben Knapen, at Village Urugwiro, yesterday. (Photo Village Urugwiro)

URUGWIRO VILLAGE - Dutch State Secretary for European affairs and International Cooperation, Dr. Ben Knapen, yesterday called on President Kagame at Village Urugwiro.

Shortly after meeting the President, the Dutch Minister told reporters that his talks with President Kagame centred on economic development and cooperation.

“I congratulated the President on the progress and determination to reach economic progress and to eradicate corruption,” Knapen said.

“We had a fruitful discussion on economic development and on our cooperation.”

The Dutch Minister added that the pursuit of Genocide fugitives and judicial cooperation also featured in the discussions with the President. 

“As you may know, Netherlands and Rwanda signed a letter of intent last year on an extradition treaty and we are still working on it,” Knapen said.

Rwanda’s Foreign Affairs Minister, Louise Mushikiwabo, said that the discussions with Knapen were productive.

“Minister Knapen recognized the great strides Rwanda has made and how we are using Dutch aid effectively to transform the lives of Rwandans,” the minister said.
“We agreed to continue working closely together to enhance understanding of each other’s countries,” she added.

Knapen noted that the Dutch Government understands the need for Rwanda to prevent dissemination of genocide ideology and ethnic hatred.

“We are very much encouraged by the public political dialogues and the review, that is taking place, of the legislation regarding genocide denial and divisionism,” he said.

“Both the President and I agreed that this is work in progress and that it is going in the right direction.”
During his visit, Knapen also met the ministers of Justice, Agriculture and Finance to discuss bilateral issues on development aid and other forms of cooperation.

The Dutch minister, who is on his first trip to Rwanda, visited Dutch-funded projects, as part of his mission to see the results of bilateral cooperation, in particular the impact of Dutch development support.

Ben Knapen

Morgen komt onze Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken (vroeger heette dat gewoon Minister van  Ontwikkelingssamenwerking) Ben Knapen op bezoek in Rwanda. In de twee dagen dat hij hier op bezoek is zal hij gaan praten met een aantal ministers en op bezoek gaan bij projecten die gefinancierd worden met Nederlands geld.

In de Nederlandse kranten zie ik dat er veel aandacht is voor de hechtenis van Victoire Ingabire. Deze vrouw woonde jarenlang in Nederland voor ze begin 2010 naar Rwanda vertrok om mee te doen aan de verkiezingen van het presidentschap. Op 14 oktober 2010 is ze gearresteerd en ze zit sindsdien nog steeds in de gevangenis. Volgens de krant zal Ben Knapen aandringen op een eerlijk proces, sommige anderen vinden dat hij moet vragen om ommiddelijke vrijlating. Omdat het proces niet juist wordt gevoerd en omdat de beschuldigingen vals zijn. Over een paar dagen weten we misschien meer over wat onze Staatssecretaris heeft gezegd.

In de plaatselijke krant heeft ook iets gestaan over het aanstaande bezoek. Onze Staatssecretaris wordt hier aangekondigd als ‘Dutch Minister for International Cooperation’, dus deze opwaardering kan hij vast waarderen. In dat artikel stond niets vermeld over Victoire, maar volledigheidshalve moet ik zeggen dat het officiele document van het Ministerie er ook niets over vermeldt. Wel is men hier bezorgd over het feit dat Nederland wil gaan bezuinigen op Ontwikkelingsamenwerking en dat men bang is dat dit zeker ten koste van Rwanda zal gaan. Hier zal Ben Knapen van deze kant zeker op aangesproken worden.

Vorige week stond er in de krant ook een uitgebreid artikel over twee vrouwen die artikelen hebben geschreven in een weekblad. En deze twee vrouwen zijn door een rechtbank veroordeeld tot gevangenisstraffen van zeven en zeventien jaar. De reden van hun veroordeling is: ‘inciting public disorder and creating ethnic divisions’. De artikelen zaten er natuurlijk niet bij, maar je denkt natuurlijk wel, hoe erg kan het zijn dat je veroordeeld wordt tot zulke lange gevangenisstraffen. Aan de andere kant heeft dit land natuurlijk ook een historie van haatzaaien via de media met rampzalige gevolgen, dus ik kan me er ook nog iets bij voorstellen. Interessante rechtszaken, ook voor de heer Knapen.