Regenseizoen

Volgens onze reisgids Bradt is het eerste regenseizoen van maart tot en met mei en het tweede van oktober tot en met december. Maar iedereen zegt ook dat het laatste jaren anders is dan wat het geweest was, dat er geen echt regenseizoen meer is. We zullen ook hier maar de klimaatcrisis de schuld van geven.

Wij waren tot nu toe al een flink eindje op weg in maart, en we hadden tot nu toe nog niet zo veel van het regenseizoen gemerkt. Niet dat het niet regende, integendeel, het regent zelfs vrij regelmatig, zo om de dag was er wel een buitje. En dat gebeurde al vanaf de dag van aankomst in januari. En als het regent, dan kan het ook flink regenen. De gemiddelde bui duurde ongeveer zo’n uurtje, soms iets korter, maar ook wel eens wat langer. En dan regent het ook zo hard, dat alles even ook stilstaat. De straten zijn leeg, de mensen schuilen in grote drommen onder afdakjes. Men gaat rustig een uurtje of langer schuilen, want lopen in de regen, dat wordt hier echt niet gedaan. Regen is ook altijd een verklaring waarom mensen later op hun afspraak komen.

Maar is de regen voorbij, dan is de zon er ook zo weer, en dan herinneren alleen de plassen in de straten er nog aan dat het zojuist flink heeft geregend. De temperatuur die tijdens de buien iets lager was geworden is binnen de kortste keren dan weer op de normale temperatuur van 27 graden Celsius. Gewoon een lekker temperatuurtje!

Maar afgelopen zaterdag hadden we echt zo’n dag dat het de hele dag geregend heeft, die dag hebben wij dan ook geen zon gezien. ’s Ochtends echt van die gestage regen die in de loop van de dag overging in miezerregen. Dusdanig dat we besloten om toen toch maar even uit te gaan, anders zit je de hele dag maar binnen te hangen. En ook vandaag is er geen zon te zien, alleen maar grijze luchten, met vanochtend ook weer heel veel gestage regen. Gelukkig is het in de middag opgehouden met regenen, zodat Wilma en Marte zonder problemen naar de school van Marte konden gaan. Het weer is duidelijk anders geworden, zou dit dan toch het regenseizoen zijn?

En wij zijn blij dat het niet elke dag zo is, want zondag was het ’s middag wel zonnig. En heeft ons gezin, samen met gezin van mijn collega Nicole, een bezoek gebracht aan de Mamba Bar & Grill, waar we genoten hebben van het zwembad en een goede lunch.

Safari

We genieten nog steeds na van onze safari in het Akagera National Park. Het was gewoon heerlijk om staande in onze jeep, met het dak omhoog, door het park te rijden. De frisse wind om je oren, op de uitkijk om mogelijk een dier te spotten. Natuurlijk zag onze gids James de dieren altijd als eerste, maar dat maakt niet uit. Marte kreeg het op een gegeven moment ook door, ze klom omhoog in de jeep en met haar voeten op de stoel van de bijrijder kon ook zij op zoek gaan naar de dieren.

Wij hebben drie gamedrives gehad, op vrijdag- en zaterdagmiddag hadden we twee wat kortere van vier tot zes en een op zaterdagochtend een lange van acht tot twaalf. Op zondagochtend hadden we boottocht van bijna twee uur op een van de meren in het park: Lake Ihema. Die lange gamedrive werd Marte wel even te veel, dus toen heeft ze even geslapen, en zodoende heeft ze de zebra’s dus niet gezien. Maar de andere dieren heeft ze bijna wel allemaal gezien. Ze had een groot boek mee uit de bibliotheek van de Nederlandse school ‘Het Nest’ en als we een dier hadden gezien dan moest het ook gevonden worden in het boek.

We verbleven in de lodge in het park: Akagera Safari Lodge . En het was een heerlijke plek om te verblijven, we hadden er wel langer willen blijven. Het zwembad vond Marte het allermooiste van het hotel, er was een mooie speeltuin met een boot. Het ontbijt, de lunch en het diner was uitstekend verzorgd, de bediening was vriendelijk en correct. En op de vroege avond, na de laatste gamedrive en voor het diner genoten we van een lekker koel glaasje witte wijn op het terras.

Maandagavond heeft Marte geskyped met Sasmita, en heeft uitgebreid verteld over de dieren die ze gezien heeft. Maar het mooiste van de vakantie vond ze toch wel het zwembad!

Naast de gewone wilde dieren hebben we ook nog een heleboel vogels in het park gezien. Met onze recentste aanwinst, het standaardwerk ‘Birds of East Africa’ van Terry Stevenson en John Fanshawe, proberen we nog te achterhalen welke we gezien hebben. En dat valt niet mee, want sommige vogels lijken toch wel op elkaar, en welke naam had James nu ook al weer gezegd bij welke vogel?

Crowned Lapwing

African Wattled Lapwing

Yellow-billed Oxpecker

Narina Trogon

Lilac-breasted roller

Yellow-billed Stork

African Jacana

Great Egret

Glossy Ibis

Common Squacco Heron

Marabou Stork

Egyptian Goose

African Hoopoe

Black-bellied Bustard

Madagascar Bee-eater

African Fish Eagle

Purple Heron

Long-tailed Cormorant

African Darter

African Open-billed Stork

Great Cormorant

Pied Kingfisher

Akagera

Van vrijdag tot en met zondag hebben we een bezoek gebracht aan Akagera National Park. En dit zijn de dieren die we daar hebben gezien.

Masai giraffe

Buffel

Bushbuck

Oribi

 

Bohor rietbok

 

Defassa waterbok

Burchell zebra

Nijlkrokodil

Nijlpaard

Groene meerkat (Vervet monkey)

Wrattenzwijn

Impala

Groene baviaan (Olive baboon)

Topi

Afrikaanse olifant

Computer crash

Wij zijn hier in Rwanda met twee laptops. Een hele nieuwe, die ik kan gebruiken voor mijn werk, en nog een oude, die bedoeld was om dvd’s af te spelen voor Marte en voor het schrijven van stukjes door Wilma. Het schrijven van Wilma lukte best aardig vanaf het begin, maar met de dvd’s hadden we gelijk al een probleem. Het afspelen lukte nog wel, maar dan zonder geluid. Zo is het kijken naar dvd’s een stuk minder plezierig.

Dus hoe nu verder? Die oude laptop was al een oud baasje, dus we besloten om deze aan te sluiten om het internet om daar de nieuwste downloads te gaan ophalen. Mogelijk zou dat een oplossing geven, zo niet dan zouden we eens gaan kijken bij een lokale computerreparateur.  Op mijn werk heb ik de computer aangesloten en ik kreeg gelijk al de mededeling dat er downloads klaar stonden. Op deze uitnodiging ben ik maar ingegaan en hij heeft dan ook een flinke poos staan stampen. Na een uurtje nog weer eens gecheckt en nog steeds lekker bezig. Dat gaat dus goed! Helaas, een half uur later een groot blauw scherm, met de mededeling: ‘Fatal error’. Daarna nog een paar maal geprobeerd om het beestje weer aan de gang te krijgen. Nee, dit was een ernstige zaak, dit zag er niet goed uit. Wilma zat er toch al over te denken om een nieuwe laptop in Nederland te kopen, dus dit is een goede aanleiding.

Als ik mijn laptop meeneem naar het werk, viel het toch wel een beetje tegen, dat de oude het niet meer deed. Een dag zonder dvd-tje was dan toch wel heel erg lang voor Marte. Dus op naar de computershop ‘Bits n Bytes’ met als onderschrift ‘Computer, laptop, sales & repair’, die zag er wel professioneel uit. Deze winkel wordt gerund door twee Indische broers, en Hamant is diegene die ons te woord stond. Het grote magische woord dat steeds maar weer naar voren kwam was: ‘Blue screen error’ en hij vermoedde dat het gewoon een virus was en dat zou het zo weer gerepareerd kunnen worden voor zo’n 12.000 Frw. Maar het kon ook een hardware probleem zijn, dan zou het meer gaan kosten. Wij hadden niet zo veel keus, want anders hadden we niks, dus wij hebben het vehikel maar uit handen gegeven. Hij zou ons bellen als het een hardware probleem was en wat het dan ging kosten.

Twee dagen later een verlossend telefoontje: de laptop was weer gerepareerd, het was toch alleen maar een virus. Thuis voorzichtig geprobeerd, en ja hoor, het werkt perfect. Voor een kleinigheidje zijn we weer terug geweest en inmiddels zijn we al twee weken verder. Het gaat nog steeds uitstekend. Beter nog, het is een veel betere computer geworden dan dat hij was. Hij is nu veel sneller dan vroeger, en wij hebben er allerlei prachtige programma’s opstaan die we waarschijnlijk helemaal nooit gaan gebruiken, zoals PDF-Creator, maar we hebben ze wel. En dat voor zo’n € 15. Het is een genot om dat ding te gebruiken. Vanaf nu hebben wij ook een heilig ontzag voor Indische IT-ers. Als het even kan, gaan we outsourcen!

Workshop

Gisteren had ik mijn eerste workshop. Het werd georganiseerd door de International Disability Alliance (IDA) en had als titel ‘Monitoring the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD)’. In 2006 is deze conventie door de Verenigde Naties opgesteld en het is de bedoeling dat alle landen die deze conventie hebben geratificeerd ook gehouden worden aan deze conventie. Rwanda heeft deze conventie reeds in 2008 geratificeerd. Nederland heeft wel ondertekend, maar tot op heden nog niet geratificeerd. 

Tijdens de workshop is uitleg gegeven over de conventie. Vervolgens is de link gelegd tussen deze conventie en de wet die naar aanleiding hiervan is gemaakt in Rwanda. Ook is gesproken over de rechten die ieder individu of iedere organisatie heeft omdat Rwanda dit verdrag heeft ondertekend. Bijvoorbeeld dat elke school die nu wordt gebouwd geschikt moet zijn voor rolstoelen. Als dit niet het geval is dat je dan je recht kunt gaan halen op grond van die conventie. Bij de aanwezigen had nog niemand ervan gehoord dat iemand dit ooit had geprobeerd, terwijl men wel voorbeelden wist te noemen waar het niet goed was gegaan. Het aanspannen van een rechtszaak tegen de overheid lijkt nog een stap te ver. Zelfs het officieel aankaarten van een dergelijk probleem bij de autoriteiten gebeurt nu niet.

Binnenkort zal de staat Rwanda moeten gaan rapporteren over de stand van zaken in het land met betrekking tot de invoering van deze conventie. Bij de workshop waren diverse belangenorganisaties van gehandicapten aanwezig. Het doel van de workshop is om deze belangenorganisaties zo ver te krijgen om een parallel rapport te maken, om zodoende een tegenwicht te kunnen bieden aan het rapport van de overheid. Zodat op deze wijze een evenwichtiger beeld kan ontstaan, dat ook de belangen van de gehandicapten zelf voldoende worden gepresenteerd.

De aanvang van de workshop was negen uur. Ik was ruim op tijd aanwezig en dat was een goede gelegenheid om eens goed rond te kijken in hotel waar het was georganiseerd: Hilltop Hotel and Country Club. Om negen uur was er nog bijna niemand, daarna begonnen de eerste mensen binnen te druppelen. Om half tien vond de leider van de workshop, een Fransman genaamd Alexandre, het welletjes. We begonnen met zo’n tien mensen en in de loop van de ochtend kwamen we toch uit om een mooi aantal van twintig aanwezigen. Op tijd beginnen met zijn allen is heel moeilijk in Rwanda. Dat blijkt toch maar weer keer op keer. Bij latere binnenkomst gaat men ook gewoon zitten, iets van excuses voor het laat komen worden niet geuit.

Van te voren was ik een beetje sceptisch over de workshop. Dit leek zo’n typische workshop die westerlingen graag willen organiseren om hun donoren tevreden te stellen met de resultaten die ze hebben behaald: ‘Wij hebben door onze workshop twintig lokale beslissers bereikt die bereid zijn om een parallel rapport te maken!’. En dat de Afrikanen graag komen opdagen vlak voor de lunch om niet te lang na deze lunch weer te vertrekken, na eerst nog de presentielijst te hebben getekend om de vergoeding voor aanwezigheid te ontvangen. En dat de participatie van de deelnemers vrij beperkt is, zodat het vooral een eenrichtingspraatje is dat het ene oor ingaat en het andere weer uit. Dit schijnt regelmatig voor te komen.

Maar ik vond het hier best meevallen. De materie was zeer interessant, en het werd op een goede manier gebracht. De participatie van de deelnemers was op zijn tijd actief. En ondanks de wat verlate entree van sommige deelnemers, bleef bijna iedereen aanwezig tot het eind van de workshop, zo rond half vijf ‘s middags. Na afloop sprak ik nog even met Alexandre om hem te bedanken voor de interessante dag. Hij was wat minder enthousiast. In vergelijking met andere landen kreeg hij niet de indruk dat men er echt voor zou gaan om een parallel rapport te gaan maken. Dat beeld kan natuurlijk kloppen met een land dat een sterke autoritaire overheid heeft, waarin het moeilijk is voor een individu of voor een organisatie om daar tegen in te gaan.

Umuganda

Vrijdagavond om negen uur ‘s avonds. De bel! We verwachten echt niemand bij de poort van ons huis, zeker niet op dit tijdstip. Wie kan dat toch zijn? Toch maar even kijken. Ik zie dat er een klein briefje onder poort is doorgeschoven, en maak het deurtje in de poort open. Een jongeman staat voor de deur, hij doet een pas terug, ik denk dat hij een beetje schrikt omdat hij geen blanke had verwacht. Hij mompelt iets van Umuganda en dat zie ik ook op het briefje staan.

Elke laatste zaterdag van de maand is het Umuganda. Dan wordt van iedereen verwacht om een steentje bij te dragen aan de maatschappij door het uitvoeren van gemeenschapswerk. Dat kan het schoonmaken van een park zijn, het bouwen van weg of een school, of elk ander werk dat nuttig kan zijn voor de gemeenschap. Alle winkels zijn dicht, er hoort geen verkeer op straat te zijn, iedereen hoort mee te doen aan Umuganda. Naast het nuttige werk dat gedaan wordt zorgt het natuurlijk ook voor gemeenschapszin. En dat kan nooit verkeerd zijn in een land met een geschiedenis als Rwanda. Ik zie positieve kanten aan de Umuganda.

Van buitenlanders wordt niet verwacht dat ze meedoen, maar het mag wel. Ik vraag of wij om acht uur ‘s ochtends verwacht worden en dat bevestigd hij. En ik vraag waar we verwacht worden en zie op het briefje staan Centre de Sante, dus dat is ook als snel duidelijk. We nemen afscheid, en ik zie aan zijn houding dat hij niet verwacht dat wij op komen dagen. Op dat moment ben ik nog van plan om het tegendeel te bewijzen. Ik maak een nadere studie van het briefje. Ons district heet Gasabo, onze sector Kimironko, onze cel Bibare en onze Umudugudu Inyamibwa. Verder nog iets met 5.000 Frw (Rwandese francs). Ik vermoed dat dat betekent dat dit de boete is als je niet op komt dagen en dat blijkt te kloppen.

De volgende dag is het toch al heel vroeg acht uur en het gaat dus niet lukken om daar op tijd te zijn. Mischien is het beter om maar mee te doen aan een volgende laatste zaterdag van de maand. Vanuit onze tuin hebben wij een prachtig uitzicht over de vallei en in de verte kunnen wij dan ook goed zien dat in een groot park een heleboel mensen verzameld zijn. Die zijn dus dat park aan het schoonmaken. De verrekijker wordt buurtelings gebruikt voor het volgen van de ontwikkelingen van de Umuganda en van de verschillende vogels in onze tuin.

Marte heeft intussen een nieuwe hobby ontdekt, namelijk het klimmen in een boom. Ze gaat al zo hoog dat wij haar niet kunnen zien. Daar is ze me maar wat trots op, want elke keer klimt ze erin en vraagt dan: “Kunnen jullie me zien?” en daar moeten wij dan natuurlijk nee op antwoorden. Op enig moment komt ze enthousiast aanrennen: “Papa, er kwam een vogeltje bij mij zitten, zo’n mooie met regenboog kleurtjes en die zij tjilp, tjilp tegen mij.” Dan moet een ‘beautiful sunbird’ zijn geweest, en zo hebben wij een heerlijk rustige ochtend.

 

Op de verschillende wegen zie je wel veel minder verkeer, maar toch rijden er wel busjes, auto’s en motoren. Ook onze benedenburen zijn gewoon thuis met allerlei bezigheid rond het huis. Dus niet iedereen doet mee aan Umuganda. Hoe zit dat nu met het verplichtende karakter? Volgende keer ook maar eens de straat op gaan om te kijken of alle winkels ook dicht zijn. Al zeggen sommigen dat als je niet meedoet aan Umuganda, dat het dan beter is om gewoon binnen te blijven.

Zo tegen half elf houdt men op met werken en verzamelt men zich in groepen. In het park zie ik drie groepen van elk zo’n 50 personen en verderop is er nog een groep. Deze groepen blijven nog lang bijeen. Wat zou daar besproken worden? Het laatste partijstandpunt? Zou iemand een toespraak houden? Zou er een flinke discussie gevoerd worden? Ik ben wel heel benieuwd wat daar gebeurt. Mijn vermoeden is dat het flinke saaie kost is, het verplicht luisteren naar overheidsfunctionarissen, en dan kan geen pretje zijn. Zo rond twaalven lossen de groepen zich op. Het gewone leven kan weer verder gaan.

Umuganda, het heeft goede kanten zoals gemeenschapszin, maar ook weer mindere, zoals het verplichtende karakter en de mogelijke indoctrinatie die er plaatsvindt. Ik ga er nog even over nadenken wat ik er werkelijk van vind.

KCB

Ik bankier tegenwoordig bij de Kenya Commercial Bank (KCB). Wie had dat gedacht! Bij IKV Pax Christi had ik vaak te maken met KCB, omdat Peter Justin een bankrekening had bij de KCB in Juba (Sudan, binnenkort Zuid-Sudan?). Een paar keer is geld naar hem overgemaakt. Ik weet nog hoe moeilijk dat soms was, omdat het overmaken van geld naar iets dat ook maar een beetje te maken had met Sudan vaak werd geweigerd. Omdat Sudan op de zwarte lijst staat van de Verenigde Staten weigeren Nederlandse banken om een betaling te accepteren als in de omschrijving het woord Sudan vermeld staat. Dus menigmaal moest een list verzonnen worden om de betaling door te laten gaan. En nu zit ik zelf bij deze bank.

Omdat ik een lokaal salaris ontvang is het nodig om een lokale bankrekening te openen. De keuze is enorm, er zijn heel veel banken hier in Rwanda. Omdat VSO haar bankrekening bij BCR (Banque Commerciale du Rwanda) heeft, werd in eerste instantie aangeraden om ook daar maar een rekening te openen.  Maar de eerste verhalen over deze bank waren niet zo goed, want een uurtje in de rij staan om geholpen te worden is niet zo aantrekkelijk. Dus daar het ik het niet geprobeerd.

Ik heb het vervolgens bij de Access Bank Rwanda geprobeerd en daar werd ik gelijk geholpen, dus dat was een stuk beter. Om een rekening te openen moest ik wel een formulier laten invullen door iemand die mij kon aanbevelen. Nadat ik dat gedaan had was de volgende dag weer terug, maar toen moest ik opeens mijn werkvisum laten zien, die ik toen nog niet had. Ik begreep ook meteen waarom er hier geen wachtrij van een uur was en heb besloten om toch maar een andere bank te zoeken.

Vanwege sentimentele redenen heb ik mijn oog laten vallen op de KCB. Ik werd op zeer vriendelijke wijze ontvangen en ook gelijk geholpen. De vriendelijke dame zei dat de volgende dag mijn rekening geopend zou zijn en dat de dag daarna ik in bezit zou zijn van een chequeboek en een pinpas. Dat klonk veelbelovend. De volgende dag was mijn rekening er wel, maar toen werd wel gezegd dat mijn chequeboek er over drie dagen zou zijn en de pinpas nog iets later. Drie dagen later kreeg ik een telefoontje dat mijn chequeboek er nog niet was, maar de volgende dag wel. En de volgende dag wederom een telefoontje met de mededeling dat het chequeboek nu echt voor mij klaar lag. De beloftes waren misschien iets te mooi, maar de service is toch goed, en dat is ook wat waard.

Ik heb inmiddels al goed gebruik gemaakt van mijn chequeboek. Ik heb nog wat hulp nodig met wat ik overal moet invullen, maar dat gaat al best goed. Ook bij een andere vestiging van de KCB is het al gelukt. Het gaat mij misschien iets te gemakkelijk, want als ik mijn chequeboek kwijtraak, dan kan de vinder gewoon geld van mijn rekening opnemen. Dus niet kwijtraken!

Vrijdag ging ik weer naar de KCB om volgende cheque te gaan innen. De vriendelijke dame die mij geholpen had zag mijn meteen en wenkte naar mij dat ik naar haar toe moest komen. Mijn pinpas is binnen! Na een heleboel gegevens te hebben ingevuld in een groot boek kreeg ik mijn pinpas. Toen nog even naar een andere meneer voor mijn pincode. In een ander groot boek moest ik dezelfde gegevens nog een keer invullen. Nu kan ik pinnen. ’s Ochtends nog even niet, vanwege een stroomuitval, maar ’s middags lukte het wel. Ik krijg hier het gevoel dat de klant nog echt koning is! Of zou het komen omdat ik een blanke buitenlander ben en geen gewone Rwandees.