bertinafrika

dinsdag 13 september 2011

Het proces tegen Ingabire

Sinds vorige week maandag 5 september is het proces begonnen tegen Victoire Ingabire. Nadat zij zeventien jaar in Nederland had gewoond is zij in 2010 terugkomen naar Rwanda om zich kandidaat te stellen voor de presidentsverkiezingen van 9 augustus 2010. Dat is niet gelukt want ze werd niet toegelaten als kandidaat. Vervolgens is ze op 14 oktober 2010 gearresteerd. Na diverse malen uitstel is dan nu eindelijk het proces van start gegaan.

Vorige week had ik wat verloren uurtjes in de middag en dat leek mij wel een geschikt moment om te kijken of ik iets kon zien van het proces. Ik had al wat berichten in The New Times gelezen en wist dus dat ik bij de High Court moest zijn. In de High Court worden alle zaken die van groot belang zijn in behandeling genomen. Ik had zo’n idee dat dat wel op het terrein van MINIJUST (Ministry of Justice) zou moeten zijn. Nadat ik eerst bij de verkeerde balie was terechtgekomen werd ik door een vriendelijke beveiligingsbeambte naar de juiste plek geleid. Toen we er bijna waren zei hij dat ik even verderop moest zijn, het proces tegen Ingabire is in de beurt van al die politieagenten.

Voor een relatief klein zaaltje stonden verschillende politieagenten en beveiligingsbeambten. Op gepaste afstand stonden een heleboel andere mensen toe te kijken. Ik liep ernaar toe en kon door de deur en de ramen goed naar binnen kijken. Ik zag Victoire er al zitten in haar roze gevangenispak. Daar zit ze dan, met haar brilletje en haar kale hoofd. Naast haar zaten nog vier andere mannen, ook helemaal in het roze. In de zaal zat wat publiek, maar niet veel. Ik wilde naar binnen, maar dat mocht nog niet. Het was twee uur en de agenten zeiden dat het om half drie zou beginnen. Dus nog maar even afwachten.

Plotseling was er actie. De mensen die al binnen zaten kwamen naar buiten en van het publiek dat nog buiten stond maakten er verschillende aanstalten om naar binnen te gaan. Ik voegde me in de rij om gefouilleerd te worden om binnen te komen. Er was echter een probleem, ik mocht mijn telefoon niet mee naar binnen nemen. Dat was een tegenvaller. Het leek erop dat ik naar binnen zou kunnen gaan, maar dan gaat het niet door vanwege zo’n klein detail. Het personeel was wel heel vriendelijk en zat allerlei manieren te bedenken hoe ik wel binnen zou kunnen komen. De oplossing was uiteindelijk om de telefoon achter te laten bij het hoofd van de beveiliging. Een kleine inschatting van mijn kant zegde mij dat ik deze gok maar moest nemen en dus was ik binnen. Ook het flesje water in mijn rugzak mocht niet naar binnen, maar gelukkig mijn laptop wel.

Ik kreeg een mooi plekje vooraan en kwam te zitten naast Nicolas. Hij is afkomstig uit Uganda en zijn taak was het om namens Amnesty International de zaak te gaan volgen. Ik ben de enige muzungo in de zaal. Als ik hem vertel dat ik uit Nederland kom, voegt hij mij toe: “Your country is mentioned a lot.” Hij heeft een map voor zich met documenten. Het ligt opengeslagen bij het Human Rights Watch rapport met de titel ‘Law and Reality. Progress in Judicial Reform in Rwanda’. De zaal was inmiddels helemaal vol. Buiten staan nog heel veel mensen, zij zouden het proces gaan volgen via een luidspreker die buiten was opgezet.

De vijf beschuldigden zitten rechts vooraan in de zaal. Ik zit links vooraan. Voor de vijf beschuldigden stonden vijf stoelen, bedoeld voor de advocaten van de verdachten. Drie hiervan waren bezet, twee ervan waren nog leeg. Hier zouden de advocaten van Ingabire plaatsnemen, die waren er nog niet. Een plastic tuintafel stond klaar voor hun dossiers. Rechts in de zaal zaten twee mannen achter een tafel, dat waren de vertalers. Links in de zaal zaten de twee aanklagers. Onder hun tafel stond een kartonnen doos met daarop de tekst: ‘VICTOIRE INGABIRE’. Zou in die doos hun hele dossier zitten? We waren allemaal in afwachting van de rechters. Verspreid door de zaal stonden drie politieagenten met hun geweer in de aanslag. Buiten staan nog veel meer agenten, door de open ramen zouden ze het proces zo ook op de voet kunnen volgen.

Om half drie komen drie rechters en een griffier de zaal binnen. Iedereen gaat staan, en pas nadat dit viertal is gaan zitten en hun malle hoedjes heeft afgedaan, kan iedereen weer gaan zitten. Het gaat beginnen, ondanks dat de advocaten van Ingabire er nog niet zijn. De handboeien van de vier medeverdachten worden afgedaan, bij Ingabire hoeft dat niet, want zij had ze niet om. Twee van de medeverdachten hebben hele hippe Nike schoenen aan; zo kun je dus nog iets persoonlijks uitdragen in je roze gevangenispak. De aanklager begint met zijn verhaal in het Kinyarwanda. Er is even wat discussie of het ook vertaald moet worden, met als waarschijnlijke uitkomst dat het niet hoeft, omdat de Engelse advocaat van Ingabire er nog niet is.

Een kwartier later komt hij dan eindelijk binnen. De aanklager gaat gewoon door met zijn verhaal, maar het prettige is nu wel dat het nu vertaald wordt. Al gaat dat in begin het heel veel haast ondraaglijk gepiep gepaard. In ieder geval is het nu ook voor mij te volgen, en ook voor mijn buurman Nicolas. De Engelse advocaat van Ingabire heet Lain Edwards en komt een beetje studentikoos over met zijn brilletje en zijn baard van een paar dagen oud. De Rwandese advocaat blijft nog heel lang buiten, klaarblijkelijk omdat het controleren van zijn tas zo veel voeten in de aarde heeft.

De aanklager leest een zeer uitgebreid getuigenverhaal voor. Het hoofdpunt van zijn betoog is dat er via Western Union een bedrag van $ 1.870.000 is overgemaakt naar een bank in Burundi. Vervolgens is dit geld op 21 september 2009 geïnd bij deze bank met de bedoeling dit te overhandigen aan generaal Adolphe, zodat hij er sateliettelefoons mee kon kopen voor de strijders in de bossen van Congo. En dat Ingabire iets te maken heeft met dit bedrag dat overgemaakt is naar Burundi, getuige allerlei ontmoetingen in diverse landen. Zij wil mensen weglokken van de FDLR om een eigen rebellenleger in Congo op te zetten. Op 18 september 2009 zijn twee van de vier medeverdachten vanuit Tanzania naar Burundi gekomen voor hun transactie en op 22 september 2009 zijn ze gearresteerd.

Via Nicolas krijg ik te horen dat de vier medeverdachten allang bekend hebben en dat dit het verhaal van één van hen is, namelijk de heer Karuta. Nicolas voegt hieraan toe dat ze alle vier mogelijk gaan dienen als ‘state witness’ en zodoende vermindering van straf zouden kunnen krijgen, of mogelijk zelfs helemaal op vrije voeten kunnen komen.

Geruisloos worden de drie politieagenten afgelost door drie collega’s. Even onverstoorbaar als hun voorgangers nemen ze hun plek in met geweer en strenge blik. Een jongen in een vaal T-shirt komt langs met flesjes water en geeft ze aan de rechters en de aanklagers. Nicolas heeft inmiddels het Amnesty rapport met de titel ‘Safer to be silent. The chilling effect of Rwandan’s laws on genocide ideology and sectarianism’ voor zich liggen.

Ingabire maakt ondertussen aantekeningen in haar notitieblok. Naast ligt een grote reiskoffer met er bovenop een ordner met alle stukken. Als de aanklager verwijst naar een bepaald document dan bladert ze in de ordner om bij het juiste stuk te komen. De aanklager is moe van het voorlezen en vraagt om een pauze. Tijdens die pauze zit Ingabire rustig te keuvelen met een aantel mensen achter haar en met de medebeklaagde die naast haar zit. Het ziet er heel gemoedelijk uit, maar ook wel een beetje vreemd. Je vergeet even dat ze daar zit met een kaal hoofd en met een roze pak.

De aanklager komt terug en stelt voor om door te gaan tot vier uur. Tevens stelt hij voor om vanaf de volgende dag alleen ’s ochtends van acht tot een uur een sessie te houden. Dat wordt geaccepteerd door de rechters en vervolgens gaat de aanklager nog even door. De jongen in het vale T-shirt komt terug en brengt nu ook flesjes water naar de advocaten en de verdachten. Het is warm in de zaal en na anderhalf uur heb ik ook wel zin in wat water. Om vier uur houden we ermee op.

zondag 11 september 2011

KigaliUp

Zaterdag was er een muziek festival in de stad. Nu gebeurt er niet zo veel spannends in Kigali, dus zo’n festival mag je natuurlijk niet missen. Dit stond op de website http://kigaliup.com.

Festival Info

The first annual KigaliUp Music Festival

At: Kimihurura Roundabout in downtown Kigali, Rwanda’s capital

Hours: noon – 10:00 pm

Gate admission: 1000 – 3000 Rwandan francs

Festival site: Kimihurura Roundabout

Music and culture:
2 stages feature live performances by international, Rwandan and East African artists whose music celebrates Africa’s deep, diverse musical traditions and the modern music that has grown from those roots. Beautiful sounds will be created as traditional, hip-hop, Afro-beat, blues, rumba, funk and reggae artists do concerts and collaborate. Poets, comedians and dancers will also be part of the festivities (see artist page for details) Site features a marketplace with African food and crafts; beer garden and family zone.

Sponsors and supporters:

Calgary Folk Music Festival, Edmonton Folk Music Festival, Winnipeg Folk Festival, Saved By Radio Records, Ottawa Blues Festival, EWSA, MIJECPOC, RDB, TVR, MORIAh Entertainment, Positive Production, Chez Lando, IGIHE.COM, INYARWANDA.COM, CFM89.7, RADIO10, Isango, FLASH FM, CITY RADIO, and our wonderful individual donors.

Op vrijdag kregen we nog een sms van de organisatie over het festival. Deze keer zou het zelfs om 11 uur ’s ochtends beginnen en duren tot 11 uur ’s avonds. Wij bleven toch maar bij het oorspronkelijk plan om er om 12 uur te zijn. Om half twaalf begon het te regenen, eerst lichtjes, maar daarna gestaag. Het voelde niet goed om toch nog te proberen om er om 12 uur te zijn, dus een uitgebreide lunch in Aromas bood uitkomst. Om twee uur was de ergste regen voorbij, dus toen toch maar op naar het festivalterrein.

Terwijl naar het park liepen was het zo waar droog, maar hoe dichterbij we kwamen, hoe stiller het werd. Geen muziek te horen. Toch maar naar binnen en na uitgebreid gefouilleerd te zijn konden we de kaartjes kopen. In plaats van de gewonde tickets van 1.000 Frw hebben we maar de VIP tickets genomen van 3.000 Frw, al was niet helemaal duidelijk wat er het voordeel van zou zijn. Een programma was er natuurlijk wel, maar een programmaboekje of een overzicht van wie waar en wanneer zou optreden natuurlijk niet. Daar was nog iemand mee bezig en dat zou later nog komen.

Het festivalterrein was nog nagenoeg leeg. Niet meer dan 100 bezoekers, waarvan waarschijnlijk nog de meeste in functie. Op één van de podia begonnen een aantal musici aan een soundcheck. Nu hadden we in ieder geval wat geluid. Tot overmaat van ramp begon het weer te regenen. Gelukkig konden we onderdak vinden onder een tentzeil. En op een gegeven moment knipte iemand ergens een kabel door, met als gevolg dat we ook het geluid van de soundcheck moesten missen. Ondertussen kwamen er mondjesmaat nog wat mensen binnen, vooral veel muzungo’s.

Het laat maar weer zien dat als het regent in Rwanda, dat alles dan stil komt te liggen. De mensen kunnen heel lang op een droog plekje, schuilend voor de regen, wachten op betere tijden. Evenementen gaan vanzelf ook voorlopig niet door, omdat de mensen niet komen vanwege de regen. Een enorm fiasco begon zich af te tekenen. Wat beloofde een heerlijke lome middag in het park te worden met muziek en bier zou gaan verworden in een beetje koukleumen onder een tentzeil.

Het enige vermakelijke aan dit wachten was het kijken naar het opbouwen van het hek wat de VIPs zou moeten gaan scheiden van het gewone volk. Om drie uur werd de vrachtwagen het terrein opgereden en begonnen een aantal jongens in de stromende regen (zij wel!) het hek op te bouwen. Ondertussen ons afvragend hoe het mogelijk is dat men dat niet op vrijdagavond of desnoods zaterdagochtend had gedaan. Ook interessant om te zien hoe men ook bezig is om allerlei elektrische kabels met tang en tape met elkaar in verbinding te brengen.

Zo rond een uur of vier hield de regen dan eindelijk op. De kabel werd weer hersteld, waarschijnlijk met wat tape aan elkaar geplakt, en dus was er ook weer muziek. Het hek om de VIP ruimte is klaar. En zowaar om kwart over vier zijn we echt begonnen. Mighty Popo, een Canadees van Rwandese afkomst, was de organisator van het festival en nam even het woord. Hij verontschuldigde voor het weer en kondigde de eerste artiest aan. In Canada schijnt Mighty Popo heel bekend te zijn en op te treden op menig ‘folkfestival’. Waarschijnlijk heeft hij bedacht om het idee van een festival te exporteren naar Rwanda.

Dan volgen op twee podia de muzikanten elkaar snel op. De ene wat beter dan de andere, de ene wat interessanter dan de andere. Het is ook moeilijk om te weten wie er nu optreedt, maar omdat de meeste namen toch niets zeggen, maakt dat ook niet zo veel uit. Er is muziek, er is bier, het blijft droog en dat lijkt het toch nog wat te gaan worden

Dit festival valt helaas precies samen met het welkomsdiner voor alle nieuwe medewerkers via VSO. Dus moesten wij het geheel tussen zeven en tien even onderbreken. Om tien uur zijn echter snel weer teruggegaan om de laatste artiesten nog te zien optreden.

Het festival had zich inmiddels beperkt tot één podium, waar het intussen het toch nog wel redelijk opgekomen publiek zat te luisteren naar een rapartiest. De eerste teleurstelling was dat het bier uitverkocht was. Dan maar gewoon luisteren naar de muziek. De rapartiest is klaar en de omroeper kondigt aan dat er nu een band komt optreden uit Burundi. Minstens acht musici staan in de startblokken. Dan komt de minister van MIJESPOC (Ministry of Youth, Sports and Culture) nog even aan het woord. Hij probeert populair te doen, maar dat lukt niet echt. Dan valt het geluid van zijn microfoon uit, toch gaat hij nog vijf minuten door zonder dat iemand in het publiek het kan horen. Niemand grijpt in. Dan lijkt er toch iets door te dringen dat er iets niet goed is, en wordt het opeens heel erg verwarrend, en dan wordt plotseling aangekondigd dat het afgelopen is. In verbijstering blijven wij nog even staan, terwijl ondertussen het Rwandese publiek gedwee afdruipt. Dat is wel weer het mooie aan Rwanda dat zoiets gewoon wordt geaccepteerd. In het westen zouden uit protest vast enkele zaken naar het podium zijn gegooid of nog erger.

Wij zijn volkomen in het duister waarom het zo plotseling is afgebroken. De musici stonden duidelijk klaar, dus die wilden nog wel. Heeft de minister in zijn niet te verstane speech het festival beëindigd? Heeft het te maken met het tijdstip van elf uur, dat er geen muziek meer gemaakt mag worden na dit tijdstip? Of komt het gewoon omdat de apparatuur niet meer in werking te krijgen was? We zullen er waarschijnlijk nooit achterkomen. Wel jammer, want door het uitgelopen programma had ik gehoopt om nog een aantal artiesten te zien, waaronder Mighty Popo zelf. Het heeft niet zo mogen zijn.

donderdag 8 september 2011

Pubquiz (de antwoorden)

Op 6 september was het dan zo ver. De eerste Nederlandstalig pubquiz na de zomerstop. Het is een beetje zinloos om van mijn werk naar huis te gaan om vervolgens weer vliegensvlug te moeten vertrekken naar de White Horse. Dus ik ga rechtstreeks. Om een uur of zes ben ik er. Joris en Katrien, Vlaamse deelnemers aan de quiz, zijn er al. Vanwege dezelfde reden als ik zijn zij ook zo vroeg. Ik schuif bij hen aan tafel en bestel een pizza en een Primus en samen wachten we op wie er nog meer gaan komen op deze avond.

Na een uurtje komt Marie-Louise en zo rond half acht druppelen nog meer mensen binnen. Het aanvangstijdstip is gezet op half acht met de bedoeling om om acht uur te beginnen. Dat lukt ons bijna. Uiteindelijk zijn er 21 mensen aanwezig die zich verdelen over vijf groepen. Met zijn tweeën vuren we uiteindelijk zo’n kleine tachtig vragen af op het gezelschap. Daar doen we ongeveer een uur over. Dan worden de vellen papier van de vijf groepen gerouleerd, zodat ze onderling kunnen worden beoordeeld. Vervolgens lezen we de antwoorden voor.

En hier zijn de antwoorden.

Categorie: Rwandese acroniemen

MINAFFET
MINECOFIN
Ministry of Gender and Family Promotion
National Commision for the Fight against Genocide, Commission Nationale de Lutte contre le Genocide
Collectif des ligues et associations de défense des droits de l'homme, Rwandan Collective of Leagues and Associations for the Defense of Human Rights
19, maar soms meer, dus elk antwoord hoger dan 18 is goed.

Categorie: astronomie

a. Van 27 oktober tot en met 18 november. b. Tijd 5.38.
a. Van 12 tot en met 20 februari. b. Tijd 6.09
22 december (12 uur, 14 minuten, 23 seconden)
ongeveer 14 minuten, exact is het 13 minuten, 55 seconden.
9 uur, 7 minuten en 17 seconden.

Categorie: sport

Rene Hiddink, broer van Guus Hiddink
Enige voetballer die op een WK voetbal in een wedstrijd zowel een eigen als een regulier doelpunt heeft gemaakt.
Magdenburg
18 punten
(MTN) Peace Cup
0-5
Amavubi (Wasps)

Categorie: wildlife

Kwita Izina
22
Urahirwa (Future Prospects)
Great White Pelican (1m78) en Marabou Stork (1m52) of Goliath Heron (1m52). Roze pelikaan, maraboe of reuzenreiger. Grappig dat de pelikaan wit in Engels is en roze in het Nederlands.
Omdat de zebra zo onverstoorbaar aan het grazen was, was zebra niet op tijd toen alle mooie vachten, slurven en hoorns werden uitgedeeld en bleef er alleen nog het zwart-wit gestreepte boevenpak over.

Categorie: vliegen

21
Zaterdag
Zondag, dinsdag, donderdag, vrijdag en zaterdag (5 keer)
KL535 of KL537
Dinsdag, donderdag, vrijdag en zaterdag (4 keer)
SN463 of SN465

Categorie: number one

http://www.paulkagame.com/
Gitarama
53 jaar (geboren 23 oktober 1957)
4
Jeannette

Categorie: lokaal bestuur

30
Rusizi
Huye
Astrida

Categorie: ontwikkelingssamenwerking

€ 44.100.000
Geen idee, dus alle antwoorden zijn goed.
75 %
35 %

De score wordt niet meer gecontroleerd, we gaan ervan uit dat iedereen op een correct manier de vragen heeft beoordeeld. De uitslag wordt voorgelezen vanaf de vijfde tot de eerste plaats, ondertussen troosten wij het team dat als derde is geëindigd.

Dan is het nog niet afgelopen want er komt nog een shoot out ronde. Van de twee beste teams wordt een vertegenwoordiger naar voren geschoven, die om de beurt binnen een minuut zoveel mogelijk goede antwoorden moeten geven op een aantal korte vragen. Nadat dat is afgerond feliciteren wij de winnaar en ronden wij het geheel af in een informele nazit.

Er zijn vier vragen die door elk team goed zijn beantwoord, namelijk de vragen 2, 19 , 37 en 40. Die waren te gemakkelijk. De vragen 4, 17, 22 (maraboe), 28, 30 en 34 waren nog door vier van de vijf teams goed beantwoord. Negen vragen zijn door geen van de teams goed beantwoord. Dat zijn de vragen 7a, 8a, 8b, 10, 15, 16, 21, 23, 24 en 27. Die waren dus te moeilijk.

Achteraf gezien had het team dat oorspronkelijk tweede was geworden een punt te veel gekregen en het team dat derde was geworden een punt te weinig. Dus het team dat tweede was had eigenlijk derde moeten zijn en het team dat derde was eigenlijk tweede. Dus had het team dat uiteindelijk gewonnen heeft eigenlijk de quiz voor de volgende keer moeten organiseren en had het team dat derde is geworden vai de shoot out ronde de winnaar kunnen worden. Is dat nog te volgen? Maar ja, dat is ook achteraf.

Volgende afspraak is op dinsdag 11 oktober.

woensdag 7 september 2011

Pubquiz (de vragen)

Elke eerste (of soms tweede) dinsdag van de maand is er een Nederlandstalige pubquiz in de White Horse. De deelnemers bestaan uit Nederlanders en Vlamingen. En elke keer zijn er ongeveer zo’n twintig tot dertig mensen aanwezig en er wordt gestreden in teams van telkens ongeveer vier mensen. Afhankelijk van wie er op komt dagen, wisselen de teams ook elke keer van samenstelling. Het is een goede gelegenheid om in contact te komen met andere Nederlanders, maar ook met Vlamingen.

Voor de vakantie heb ik vier maal meegedaan. De eerste keer bestond mijn team uit alleen maar Nederlanders, en dat bleek niet zo’n goede zet te zijn. We werden roemloos laatste (maart) omdat wij gigantisch de mist in gingen bij elke vraag die maar iets te maken had met België. De volgende keren ging het al een stuk beter, want ons team werd respectievelijk tweede (april), eerste (mei) en derde (juni).

Aan deze derde plaats zat wel een nadeel verbonden, want de regel is dat diegene die derde wordt, moet de volgende pubquiz organiseren. De maanden juli en augustus zijn overgeslagen, omdat er gedurende die periode heel veel mensen op vakantie zijn. Vandaar dat niet zo lang geleden per mail de volgende oproep is verzonden.

Beste Nederlandstaligen!

Na een lange zomerstop is het aanstaande dinsdag 6 september vanaf 7.30 pm weer zover. Er zal in de White Horse de legendarische Nederlandstalige pubquiz plaatsvinden waarbij uw bijdrage cruciaal is!

Komt dus allen om uw hersenen te laten kraken en het bier en den pizza's te laten smaken!!

Ook dit maal zijn er kosten nog moeite gespaard voor de prijsuitreiking:

Eerste prijs: Grootse eer!

Derde prijs: Jullie hebben het privilege de pubquiz van oktober te organiseren!

Ervan uitgaande u in grote getale te mogen verwelkomen verblijven wij,

Marie-Louise en Bert

Eigenlijk hadden we het met z’n vieren moeten doen, maar Jolke had het te druk en Jojan is in augustus weer vertrokken uit Rwanda, dus heb ik het samen met Marie-Louise voorbereid. Zij heeft vragen bedacht over eten, koken en opera. Ik heb zoveel vragen bedacht die gaan over Rwanda. Op maandag voorafgaand aan de pubquiz hadden we onze laatste voorbereidingavond en toen is Arnold nog even langsgekomen om nog een leuke vraag te bedenken. Ik vertelde dat er een vraag over Ernie Brandts (vraag 13) in de quiz zou zitten. “Nou, dan bel ik hem wel even op”, zie Arnold toen. Ernie was meteen enthousiast en begon meteen allerlei suggesties te doen voor nog meer vragen voor de quiz. Daarom is op het laatste moment vraag 14 nog toegevoegd aan de quiz.

En dit zijn de vragen over Rwanda die ik later nog wat aangevuld heb met wat raadsels en vragen over popmuziek die ik van het internet heb geplukt.

Categorie: Rwandese acroniemen

Wat is de afkorting van het Rwandese ministerie van Buitenlandse Zaken?
Wat is de afkorting van het Rwandese ministerie van Financiën?
Wat betekent de afkorting MIGEPROF?
Wat betekent de afkorting CNLG?
Wat betekent de afkorting CLADHO?
ATRACO staat voor Association pour le Transport en Commun. Hoeveel personen kunnen er maximaal in een minibusje?

Categorie: astronomie

a. Op welke dag in het jaar 2011 komt de zon in Kigali het vroegst op? b. En hoe laat?
a. Op welke dag in het jaar 2011 komt de zon in Kigali het laatst op? b. En hoe laat?
Welke dag in het jaar 2011 is de langste dag?
Wat is het verschil in uren en minuten tussen de kortste en langste dag in 2011?
Ter vergelijking: wat is het verschil in uren en minuten tussen de kortste en langste dag in Amsterdam in 2011?

Categorie: sport

APR is de grootste voetbalclub van Rwanda, vergelijkbaar met Ajax of Anderlecht. Ze hebben een Nederlandse coach: Ernie Brandts. Sinds kort heeft hij een assistent. Wat is zijn naam?
Ernie Brandts speelde tijdens het WK in Argentinië in 1978. In de wedstrijd Nederland-Italië heeft hij een unieke prestatie neergezet, dat nog nooit eerder op een WK is gepresteerd, of sindsdien op een WK. Wat is die unieke prestatie?
Extra vraag van Ernie: Volgens sommigen de mooiste wedstrijd ooit van PSV. PSV won met 4-2 op 15 maart 1978 met twee doelpunten van Ernie Brandts. Wie was de tegenstander: Braunschweig, Hannover, Leipzig of Magdenburg?
APR is kampioen geworden van Rwanda voor het seizoen 2010/2011. Hoeveel punten voorsprong had APR op nummer 2?
APR heef afgelopen seizoen ook de beker gewonnen. Hoe heet deze beker?
Afgelopen zaterdag speelde het nationale team van Rwanda tegen Ivoorkust. Wat was de uitslag?
Wat is de bijnaam van het nationale team van Rwanda? Graag in het Kinyarwanda en het Engels.

Categorie: wildlife

Op 18 juni 2011 was dit jaar de jaarlijkse ceremonie waarin de baby gorilla’s in het afgelopen jaar een naam krijgen. The baby gorilla naming ceremony. Wat is de Rwandese naam van deze ceremonie?
Hoeveel baby gorilla’s zijn er vernoemd op?
De Nederlandse ambassadeur Frans Makken heeft er ook een vernoemd. Welke naam heeft hij aan de baby gorilla gegeven?
Wat zijn de 2 grootste vogels die voorkomen in Rwanda?
Door welke oorzaak is de zebra aan zijn strepen gekomen, volgens een Afrikaanse fabel?

Categorie: vliegen

Vandaag is het dinsdag 6 september. Hoeveel officiële lijnvluchten komen vandaag aan op Kigali Airport?
Op welke dag van de week komen officieel de meeste vluchten aan op Kigali Airport?
Op welke dagen van de week landt KLM op Kigali Airport?
Wat is het vluchtnummer van de KLM vlucht Amsterdam-Kigali?
Op welke dagen van de week landt Brussels op Kigali Airport?
Wat is het vluchtnummer van de Brussels vlucht Brussel-Kigali?

Categorie: number one

Wat is de officiële website van Paul Kagame?
In welke stad is hij geboren?
Wat is de leeftijd van Paul Kagame?
Hoeveel kinderen heeft hij?
Hoe heet Madame Kagame?

Categorie: lokaal bestuur

In 2006 heeft de regering van Rwanda de indeling van het land gewijzigd. In districten, sectoren, cellen en umudugudu’s. Hoeveel districten zijn er in Rwanda?
Bij deze verandering is de officiële naam van een aantal steden ook veranderd. Bijvoorbeeld Cyangugu heeft nu een nieuw naam. Welke?
En hoe heet Butare nu?
Welke naam had Butare toen Rwanda onder Belgisch bestuur viel?

Categorie: ontwikkelingssamenwerking

Hoeveel ontwikkelingsgeld gaat er vanuit Nederland naar Rwanda in 2011 volgens het blad Internationale Samenwerking mei 2011?
Gaat er meer of minder ontwikkelingsgeld vanuit België naar Rwanda in 2011, in vergelijking met Nederland?
Bralirwa is aan de beurs genoteerd in Rwanda, maar een gedeelte is nog in handen van Heineken. Hoeveel procent?
Hoeveel procent van de Banque Populaire Rwanda is in handen van de Rabobank?

maandag 5 september 2011

Rwanda - Ivoorkust 0-5

Afgelopen zaterdag was er een voetbalwedstrijd tussen Rwanda en Ivoorkust. Het was een groepswedstrijd in groep H in aanloop naar de Africa Cup of Nations dat begin volgend jaar gaat plaatsvinden in Gabon en Equatoriaal Guinee. Ivoorkust had zich allang geplaatst en Rwanda was al uitgeschakeld, dus het was geen wedstrijd meer van groot belang.

Zoals gewoonlijk is vlak van te voren nog niet bekend waar en hoe laat de wedstrijd zal gaan plaatsvinden. In de week voorafgaand aan de wedstrijd ben ik dan maar eens naar het kantoor van de landelijke voetbalorganisatie gegaan om wat informatie in te winnen. In het ‘Maison du football’ werd ik begroet door het lachende gezicht van de heer Blatter. In 2005 had hij had dit kantoor nog persoonlijk geopend als cadeautje van de FIFA. Zo heeft hij zich bij elke volgende verkiezing vast verzekerd van de stem van Rwanda.

Bij de balie konden ze me vertellen dat de wedstrijd in het Amahoro stadion zou zijn en zou beginnen om half vier. De kaarten zouden zaterdag te koop zijn vanaf een uur of tien in de ochtend. Aan de muur hingen de vergeelde posters van de wereldkampioenschappen uit het verleden. Ik kreeg een kleine rondleiding in het gebouw en constateerde dat de laatste twee edities niet vertegenwoordigd waren. Waarschijnlijk waren de posters opgehangen voor het bezoek van Blatter en is er sindsdien niets meer gebeurd.

Zaterdagochtend ben ik gauw naar het stadion gegaan om wat kaartjes te kopen. Mark, Tammy en Nicole zouden ook meegaan, dus het werden vier kaartjes voor de VIP tribune voor 5.000 Frw per stuk. Ik wilde er vroeg bijzijn, want de vorige keer was het vrij chaotisch. Maar om tien uur was het nog rustig, dus ik kon de kaartjes in alle rust aanschaffen.

Om drie uur wilde ik in het stadion zijn. Voor het geval Paul Kagame ook op zou komen dagen, had ik uit voorzorg mijn mobiele telefoon maar thuisgelaten. Gezien eerdere ervaringen had dan het risico bestaan dat ik die ergens had moeten achterlaten. De controle om in het stadion te komen viel echter alleszins mee, waarschijnlijk zou de president dus niet komen. Een blikkerig bandje met het volkslied van Ivoorkust werk gespeeld. Het volkslied van Rwanda werd gezongen door het zanger. Hij kon er geen genoeg van krijgen, minuten ging hij door, toen iedereen dacht dat hij klaar was, zette hij in voor nog een couplet. Het Rwandese volklied heeft waarschijnlijk net zo veel coupletten als de onze, en het lijkt erop dat ze nu allemaal zijn gezongen. We konden nog maar net het aanvangstijdstip van half vier halen.

Rwanda speelde in het geel, de kleur van Ivoorkust was deze keer groen in plaats van oranje. Jammer, zo zou het geen wedstrijd tegen het andere oranje worden. De eerste twintig minuten waren niet heel opwindend, de bal werd wat heen en weer getikt, zonder dat er sprake was van echte kansen voor het doel. Op dit moment had het er nog alle schijn van dat het een gelijkopgaande strijd kon worden. Maar dan opeens een kleine versnelling van de kant van Ivoorkust, een paar goede passes, de verdediging van Rwanda kijkt toe en grijpt niet in, en dan is het 0-1. En even later liggen de tweede en derde er ook in en gaan we rusten met 0-3. Het is dan al duidelijk wie er gaat winnen.

In de rust hebben we even de tijd om goed naar het publiek te kijken. Het stadion is ongeveer voor de helft gevuld. Op onze VIP tribune zijn een paar mensen uit Ivoorkust die behoorlijk in hun nopjes zijn en volgens mij is elke muzungo uit Kigali afgekomen op deze wedstrijd, want het publiek ziet aardig blank. Omdat we op de VIP tribune zitten, kunnen we nu ook bier bestellen, dus dat doen we dus ook maar.

We gaan de tweede helft in met de hoop dat het misschien nog kan kantelen. Maar het blijft een wedstrijd van de mannen tegen de jongens. De spelers van Ivoorkust zien er ook gewoon imposanter uit, zeker in vergelijking met die iele mannetjes uit Rwanda. Ivoorkust gaat door op dezelfde weg zonder zich echt bovenmatig in te spannen. Het scoort nog twee doelpunten. We hopen dat er misschien nog een eredoelpunt gemaakt gaat worden door Rwanda, maar ook dat zit er niet in, dus eindigen we met de duidelijke uitslag van 0-5.

De analyse doen we na afloop onder het genot van een Primus of een Mutzig in een belendende bar.

vrijdag 2 september 2011

Cyangugu en het grensgevoel

Tijdens onze vakantie zijn we ook in Cyangugu geweest, helemaal in het zuidwesten van Rwanda, dicht tegen de grens aan van Congo. In Cyangugu is helemaal niets te zien of te doen, dus het is een heerlijke plek om lekker niets te doen. We zijn er heengegaan om het filmische gevoel van het leven aan de grens te beleven.

Wij nemen onze intrek in Hotel du Luc. Dit hotel straalt iets uit van vergane glorie. Ik stel me zo voor dat het in de nasleep van de genocide een pleisterplaats voor journalisten is geweest. Aan de overkant van de grens bevindt zich de veel grotere zusterstad Bukavu. Als gevolg van de genocide zijn er in 1994 honderdduizenden Rwandezen, voornamelijk Hutu’s, over de grens gevlucht. Deze kwamen terecht in vluchtelingkampen vlak over de grens, van waaruit ze weer clandestiene operaties richting Rwanda uitvoerden. De journalist zie ik genieten van zijn glas whisky na een lange dag van gevaarlijk en hard werken.

Onze kamer heeft de afmeting van twee volleybalvelden. Wij hebben een balkon met uitzicht op de grensrivier Rusizi, die ontspringt uit het Kivumeer en uitmondt in het Tanganyikameer. Aan de overkant kijken we uit op Congo. Het verboden Congo, want van VSO is het verboden dat wij maar een voet op het grondgebied van dat land zetten. Veel te gevaarlijk!

Vanuit onze kamer hebben we uitzicht op de brug die de grensovergang vormt tussen Rwanda en Kongo. Van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat gaan er mensen de grens over. Sommige auto’s, enkele fietsen en brommers, maar het merendeel gaat lopend de grens. Een substantieel aantal mensen vervoert iets. Alles zo observerend lijkt het of er meer spullen van Rwanda naar Congo gaan dan andersom. Ik hoor altijd dat Rwanda zo’n duur land, maar meestal is dat in vergelijking met Uganda. Het lijkt er dus op dat Congo een duurder land is dan Rwanda. Regelmatig zie ik ook dat spullen handmatig van Rwanda de grens overgebracht worden, terwijl aan de overkant in Congo een vrachtwagen klaarstaat om alles in te laden. Daar zal vast ook wel een logische gedachte achter zitten.

woensdag 31 augustus 2011

Do you remember me?

In het busje van Kimironko naar mijn werk probeer ik altijd zo veel mogelijk voorin te zitten. Daar zit je maar met zijn tweeën, dus niet zo opgepropt, en dan heb je ook nog de meeste beenruimte. Aangezien je daar met twee zit, kom je dan ook het snelst met iemand in gesprek. Geen lange gesprekken, maar korte, over waar je naar toegaat, vandaan komt en waar je mee bezig bent. Het zijn meestel jonge mannen, en na een paar maanden begint zich een patroon te ontwikkelen. Zo veel zijn er eind vorig jaar afgestudeerd – het schooljaar loopt van januari tot en met december – en na al die maanden nog steeds zonder werk. Velen zijn op zoek naar werk, het liefst bij een NGO, of anders bij een ministerie. Zo veel afgestudeerden zonder werk. Wat gaat er gebeuren als het er meer en meer worden?

Een poosje geleden zat ik in een bar te kijken naar een voetbalwedstrijd. In de pauze kwam iemand op mij af en vroeg: “Do you remember me?” Helaas, ik kon mij hem niet herinneren. Dan verteld hij me dat wij samen eens voorin een busje hadden gezeten. Aha, dacht ik, dat moet dan een van mijn gesprekspartners onderweg zijn geweest.

Een andere keer zet ik in het busje van mijn werk op weg naar huis. We waren bijna bij het eindpunt, dus de bus begon al wat leger te worden. Een medepassagier vroeg ook weer aan mij: “Do you remember me?” Ook deze keer moest ik het antwoord schuldig blijven. Hij bleek in hetzelfde gebouw te werken en hij was een keer langs geweest om handen te schudden. Ik wist het niet meer.

Mijn slappe excuus kan toch niet zo zijn dat ik moet terugvallen op de oude zegswijze dat ze allemaal zo op elkaar lijken, die ...........Feitelijk klopt daar ook helemaal niets van, dat zie ik ook wel. Nee, ik verweer maar het feit dat ik als muzungo natuurlijk heel erg opval en daardoor heel erg snel herkend wordt. En helemaal in deze maatschappij waar iedereen elkaar zo goed in de gaten houdt. Iemand sprak mij laatst aan dat zij mij gezien had in een bepaalde bar, haar had ik nog nooit eerder gezien. Volgens mij wordt elke stap van elke muzungo goed in de gaten gehouden!

Afgelopen umuganda heb ik tijdens het toekijken op het gemeenschapswerk gesproken met Emmanuel. Hij had we al eens gezien bij mijn werk, omdat hij bij het MININTER (Ministry of Internal Security) werkt en die zit in hetzelfde gebouw als waar ik werk. De politie en de gevangenissen vallen onder dit ministerie.

Gisteren kwam hij even langs om mij te begroeten. Hij vroeg ook: “Do you remember me?” Deze keer kon ik gelukkig bevestigend beantwoorden. Hij had wel heel iets anders aan dan het trainingspak van afgelopen zaterdag, maar ik herkende hem duidelijk. Eindelijk hoefde ik mij niet meer schuldig voelen dat ik nooit het antwoord wist op: “Do you remember me?”