Voetbalverhalen

1. Rwanda - Burundi 3-1

Op 26 maart 2011 was er een duel tussen Rwanda en Burundi. Dit in het kader van de groepswedstrijd in groep H in voorbereiding op Africa Cup of Nations dat begin volgend jaar gaat plaatsvinden in Gabon en Equatoriaal Guinee. Rwanda had tot nu al haar twee wedstrijden verloren. Om nog enige kans te maken op plaatsing moesten ze winnen. En hoe kan dat beter dan tegen aartsrivaal Burundi.

Voor Paul en mij leek dat een goede aanleiding voor een voetbalwedstrijd. Dus op naar het Regional Stadium, helemaal aan het andere eind van de stad. Een kaartje kopen voor 2.000 Frw was niet zo moeilijk. Maar toen begon de ellende. Om het stadion binnen te komen moest je via een brede trap omhoog. Deze trap stond al grotendeels gevuld met mensen. Bovenaan de trap was er controle. Niet alleen op de kaartjes, maar ook fysiek, of je geen dingen mee zou nemen in het stadion die men niet op prijs zou stellen. Dat moest vast grondig geschieden, want er was bijna geen beweging in de rij. Van beneden af begonnen er mensen onrustig te worden. Er werd flink geduwd. Als vee stonden we opeengestapeld. Na een halfuur waren niets verder gekomen en de wedstrijd was intussen al begonnen. Het publiek werd onrustig. Het begon een beetje angstig te worden. Je kent de verhalen van opeengepakte massa’s waarbij het uit de hand is gelopen. Nog meer duwwerk. Nee, dit was niet leuk meer, we zijn er uitgestapt en weer naar beneden gegaan. Het voelde als een hele opluchting.

Vervolgens zijn we het gaan proberen bij de VIP tribune. Daar was het heel rustig en we zouden ook gaarne bereid zijn geweest om een nieuw en duurder kaartje van 5.000 Frw te kopen, maar we moesten wel onze mobiele telefoon achter laten bij de kaartjescontroleur. Dat ging ons iets te ver. Achteraf hoorden we dat Paul Kagame ook onder de toeschouwers was en als hij in het stadion zit, dan er dan geen mobiele telefoons in de buurt mogen zijn. Dit omdat men bang is dat deze telefoons als ontstekingsmechanisme zouden kunnen dienen voor ontploffende bommen. Volgens mij hebben ze hier iets te vaak naar Amerikaanse series als 24 met Jack Bauer zitten kijken!

Dit leek dus op een behoorlijk mislukte expeditie naar het eind van de stad. Gelukkig kon ik mij herinneren dat in de plaatselijke bar ‘La pirogue’ aangekondigd stond dat ze daar de wedstrijd zouden tonen. Dus gauw op weg om daar de tweede helft te kijken. We waren mooi op tijd voor de tweede helft, de Primus was besteld en we keken naar het scherm. We zagen echter Lionel Messi en die speelt toch echt niet bij Rwanda of Burundi. Dit was ook nog niet eens live, een opgewarmde oude prak van de vorige week. Wat was dit nu weer! Echt duidelijk werd het niet waarom ze niet de aangekondigde wedstrijd uitzonden. Maar dan is Messi met zijn Barcelona klaar en dan beginnen we nu met de wedstrijd Engeland tegen Wales. Deze wordt vervolgens live uitgezonden. Men vond het blijkbaar interessanter om naar een wedstrijd van Engeland te kijken in plaats van een wedstrijd van het eigen land. Vreemd!

2. Brazilië - Nederland 0-0

Bijna elke bar, café of restaurant heeft een televisie, of zelfs meerdere televisies, in combinatie met een satellietverbinding. Via deze verbinding kan er dan naar sport gekeken worden, meestal voetbal, maar nu in deze voetballoze periode wordt er ook wel eens iets anders uitgezonden. Dus zat ik op vrijdagavond naar de wedstrijd tussen Federer en Djokovic te kijken op de French Open. Ik wilde eigenlijk al wel naar huis gaan, maar dit was een toch zodanig interessante partij dat ik bleef hangen tot het eind.

De wedstrijd werd uitgezonden via SuperSport, de grote satellietzender uit Zuid Afrika. Tussen de wedstrijd door zag ik dat er reclame gemaakt werd voor de vriendschappelijke wedstrijd tussen Brazilië en Nederland. Die moet ik zien, dacht ik, als ik een kans heb om een wedstrijd te zien van Nederland, dan is het nu.

Op zaterdagavond op de juiste tijd naar ‘La Pirogue’. Het was daar uitgestorven, twee jongens zaten naar het voetbal te kijken. Ik vroeg of ze mijn wedstrijd ook hadden, maar helaas, die wedstrijd was op SuperSport4 en die zat niet in hun pakket.

Maar de manager wist wel raad. Hij wist nog wel een bar waar ze deze wedstrijd misschien wel hadden. We gingen naar een bar even verderop. Deze bar, Nijama Choma, met een binnen en een buitengedeelte, was behoorlijk gevuld, met heel veel mannen en een paar “gevaarlijke” vrouwen, dat kon je wel zien. De zender stond op Griekenland – Malta, maar ik zag geen Griek of Maltees in de zaal, dus zonder veel protest is de zender op Brazilië – Nederland gezet. Intussen was de wedstrijd al een kwartiertje bezig, maar er was nog niet gescoord. Het geluid van de televisie was niet aan, dus dat moest ik missen, maar dat werd volledig gecompenseerd door de luide Afrikaanse muziek die ondertussen werd gedraaid. Mijn buurman kreeg ook ondertussen interesse in de wedstrijd, vooral toen bleek dat hij een heleboel spelers kende uit de Engelse competitie. Maar op een gegeven moment zag ik een Nederlander in beeld met de naam Strootman en dat is wel een beetje een vervreemdend moment. Wie is Strootman? Nooit van gehoord. Hoe komt die in het Nederlands elftal? Is hij misschien stiekem meegereisd met elftal en vervolgens het veld opgelopen?

Ondanks een paar goede kansen van Nederland voor de rust bleef het 0-0. Geen geweldige wedstrijd, maar wel leuk om zo mee te maken.

Hash

De Hash House Harriers is een uitvinding van de Britten, wie anders zouden dit kunnen bedenken. Het is begonnen in 1938 in Kuala Lumpur in Maleisië, toen nog onderdeel van de Britse kolonie British Malaya. Een aantal kolonialen is toen begonnen om op maandag te gaan hardlopen, vooral om weer een beetje fit te worden na een weekend vol met bier en indolentie. De heren gingen daarna eten in de Royal Selangor Club, waar het eten zo waardeloos was dat de club de bijnaam Hash House kreeg en vervolgens hebben de hardlopers ook de geuzennaam Hash House Harriers aangenomen.

Dit fenomeen heeft zich over de gehele wereld verspreid en inmiddels schijnen er meer dan 2.000 lokale afdelingen van de Hash House Harriers te bestaan. Elke afdeling heeft zijn eigen gewoonten, maar de meesten gaan eerst een stukje hardlopen om dat vervolgens af te ronden met een sociaal gedeelte waarvan bier in ieder geval een onderdeel is.

Op het internet zag ik vorige week de volgende aankondiging:

Hash Trash 766

KIGALI HASH HOUSE HARRIERS Next Hash is: 11/06/2011 Kigali

Next Hash will be at Rodeo Bar in Kiyovu:
Near La Bonne Source Supermarket (aka Peage) and on the same road as Zaffron
(formerly Handees) and Oxfam offices. From La Bonne Source/Zaffron, head
downhill on Zaffron's road toward Cercle Sportif. Rodeo Bar is on left after
500m with painted red wall.

Om iets voor vieren kwam ik aan bij de Rodeo Bar en daar waren al een paar sportievelingen verzameld. Een dame zat achter een tafeltje met een grote lijst. Zij leek mij de juiste persoon om te vragen naar het wat en hoe. Ze legde mij uit dat de bijdrage 2.000 Frw is voor de drankjes na afloop en dat we om vier uur buiten zouden verzamelen voor het vertrek.

Om vier uur verzamelden we buiten voor de uitleg. Er zijn ongeveer 40 mensen aanwezig, waarvan de helft Rwandees is en de andere helft buitenlander, een goede mix. Het parcours is gemarkeerd door papieren snippers die neergelegd zijn aan de kant van de weg. Het is dus zaak om goed op te letten en deze papieren snippers goed te volgen. Tijdens het parcours zouden er drie checkpunten zijn, aangeduid door een cirkel, ook weer van papier. Op zo’n punt zijn er meerdere mogelijkheden om de weg te vervolgen, maar slechts een hiervan is de goede. Het is bedoeling dat de snelle lopers op zo’n punt de verschillende kanten op gaan om te ontdekken wat het goede vervolg is. Komen ze een kruis tegen, dan is dat niet de goede weg en moeten ze terugkeren. Dit geeft de langzame lopers de gelegenheid om zich weer bij de snellere lopers te voegen.

We gaan van starten en gaan hardlopen door de mooie wijk Kiyovu met heel veel prachtige huizen waar de blanken en de rijke Rwandesen wonen. Ik behoor tot de langzame lopers en zie in de verte een groepje verzameld bij een checkpunt. Enkele lopers zijn vooruitgegaan en het wachten is op het teken dat het een goed spoor is. Dan vervolgen we onze weg heuvel op door de wijk. Even verder ligt de groep weer helemaal uit elkaar. Wij komen opeens in een volksbuurt waar de huizen vlak op elkaar staan en we stapvoets door de kleine steegjes lopen. Ik kom bij een checkpunt, maar heb geen idee waar ik nu heen moet. Een Rwandese loopster Chantal voegt zich bij mij. Wij vragen aan de lokale bevolking waar de muzungo’s zijn heengegaan en volgen hun aanwijzing. Vanaf dat moment lopen we samen de rest van het parcours. De snellere lopers zijn voor ons en de langzame achter ons. Dan komen we weer terug in de rijke wijk Kiyovu en vervolgens dalen we zo langzamerhand weer af naar het beginpunt. Na ongeveer drie kwartier zijn we weer terug bij waar we zijn begonnen.

Dan volgt het sociale gedeelte van de Hash en dat houdt in ieder geval dat er koud bier gereed staat voor de lopers. En dan is het leuk om op een informele manier kennis te maken met andere mensen die wonen en werken in Kigali.

Als iedereen binnen is dan wordt het ook nog officieel afgesloten met een kring. Dan worden verschillende mensen naar voren gehaald. Ten eerste worden diegenen bedankt die het parcours hebben uitgezet. Daarna worden de nieuwelingen opgeroepen om plaats te nemen in het centrum van de kring. Ik ben gelukkig niet de enige nieuweling, dus dat geeft al wat rust. Ik heb ergens gelezen dat nieuwelingen bier moeten drinken uit hun eigen schoen en dat lijkt mij geen prettig vooruitzicht. Gelukkig is dat niet het geval, alle nieuwelingen wordt iets gevraagd om over zichzelf te zeggen en krijgen een kleine pul bier in handen. Als iedereen is geweest moeten we dat in een teug opdrinken en dan op kop op ons hoofd zetten. De pul is niet al te groot dus dat zorgde niet voor al te grote problemen. Dat viel dus best mee.

Als je tien keer aan de Hash hebt meegedaan dan krijg je een zogenaamde Hash Name. Zaterdag was er ook iemand die voor de tiende keer meedeed. Hij moest eerst iets over zichzelf vertellen en vervolgens zich verwijderen uit de kring. Iedereen in de kring mocht een voorstel doen voor een naam. En daarna werd er gestemd. Men schijnt hun best te doen om een weinig flatteuze of anderszins compromitterende naam te bedenken, dus voor deze jongeman werd het Free Sex Zone. Tja, daar moet je dan maar mee doen. Deze ceremonie werd natuurlijk afgesloten met een bierdouche.

Het was leuk om hieraan deel te nemen, maar het was ook wel een beetje een incrowd sfeertje. Dus ik ga misschien nog wel eens meedoen als het uitkomt, maar of ik tien deelnames ga halen, dat weet ik nog niet.

Zaterdag was wel een dag van uitersten. Het begon met een bezoek aan de African Bagel Company (ABC) en het enige Afrikaanse hieraan is dat het gevestigd is in Afrika. Ze hebben heerlijke donuts, de koffie is uitstekend en het is goed toeven in de tuin bij de uitspanning. Het publiek is echter voor 100 % blank. De uitbaters zijn Rob en Rita, twee Amerikanen die vlak bij ons in de buurt wonen, en ons al een paar keer uitgenodigd hadden om eens langs te komen.

Na afloop van de Hash ben ik naar een concert gegaan buiten bij het Amahoro stadion. Gesponsord door Primus traden daar een aantal Rwandese artiesten op. De muziek is te omschrijven als Afrikaanse hiphop. Ook twee jongens in witte pakken, genaamd Dream Boyz ft Kitoko, die onder andere hun grote hit "Bella" ten gehore brachten. Dit nummer hoor je de laatste tijd overal in het land, dat moet wel de hit van het moment zijn. Zie: http://www.youtube.com/watch?v=9LBlfW24qbE. Alle artiesten zongen live, maar de muziek stond telkens al op band. Er waren wel duizenden bezoekers en die gingen echt massaal uit hun dak. Er waren vooral veel jongens, maar ook wel wat meiden, en sommigen van die jongens hadden ook al aardig wat Primus op, want die keken al behoorlijk glazig om zich heen. Dus wat dat betreft niet veel verschil met Nederland. Ik heb geen andere muzungo gezien onder de aanwezigen en dat zorgde voor heel wat handdrukken en andere blijken van instemming omtrent mijn aanwezigheid.

Kerkgang

Kerken te over hier in Rwanda. Volgens welingelichte bronnen is 56 % van de bevolking katholiek, 37 % is protestant en 5 % is moslim. Dan is er nog 2 % over voor de rest. Binnen de protestanten zijn de Zevende Dagadventisten de grootste met 11 % van de bevolking, verder zijn er heel veel kleine protestantse kerkgenootschappen, vaak op evangelische basis.

Vlak bij ons in de buurt staat een grote katholiek kerk. Elke zondag hebben ze vier diensten, die allemaal ongeveer twee uur duren. De eerste is in het Kinyarwanda en begint om zeven uur, dan is er een volgende in het Engels om negen uur, met aansluitend nog een om elf uur, wederom in het Kinyarwanda. ’s Avonds om zes uur is er dan nog een dienst in het Frans.

De Engelse dienst om negen uur leek ons de beste optie. Een mooie tijd voor een kerkdienst. Als wij vlak voor negenen op weg zijn naar de kerk, worden we opeens overspoeld door mensen. Wij kunnen met moeite tegen de stroom inlopen. Het zijn er wel honderden. Het is duidelijk wat het is, dit zijn de kerkgangers van zeven uur ’s ochtends.

Wij nemen plaats in de kerkbanken en wachten tot het gaat beginnen. De kerk is enorm groot, er moeten wel duizenden mensen inpassen, lang niet gevuld, maar toch zijn het nog heel wat mensen. Voorin de kerk neemt een koor plaats en ze beginnen te zingen onder begeleiding van een elektronisch orgel. Het is licht swingende muziek, zeker niet al te uitbundig, maar wel iets meer levendiger dat het gezang in de gemiddelde Nederlandse kerk. Het koor zingt veel en vaak, wat opvalt, is dat er bijna geen samenzang met de hele gemeente is. Verder is een dienst met een preek en de, voor zover mij bekend, gebruikelijke rituelen die bij een katholieke kerkdienst horen.

Onze benedenbuurman heet Augustine Gakwaya en is ‘bishop’ bij de Apostles Church. Hij is al een keer bij ons aan de deur geweest en heeft ons uitgenodigd voor zijn kerk. Hij zegt dat hij met zijn Living Hope Ministries in totaal 30 kerken onder zijn hoede heeft, verspreid over de regio. En onlangs is een van zijn dochters Francesca ook al bij ons langs geweest en wederom zijn we uitgenodigd. In de Apostles Church is op zondag eerst een dienst in het Engels, van acht tot tien, en aansluitend een dienst in het Kinyarwanda.

Op een zondag dan toch maar eens besloten om op deze uitnodiging in te gaan. Zij hebben op zondag eerst een dienst in het Engels, van acht tot tien, en die gaat daarna soepeltjes over in de volgende dienst die in het Kinyarwanda is. Het voordeel van die lange kerkdiensten is, dat het niet verwacht die iedereen er van het begin tot het eind bij is. Het is geen probleem om later binnen te komen, of om eerder weg te gaan. Het is al wat later en we zijn er dan ook ruim naar tienen.

De kerk is niet klein, maar zeker niet zo groot als de katholieke kerk, en er zijn zo’n honderd kerkgangers aanwezig. Wij herkennen Francesca en groeten elkaar. Zij zit aan de zijkant en het blijkt dat ze in het koor zit. Als even later het koor plaatsneemt op het podium en de muziek begint dan swingt het de pan uit. Onder begeleiding van keyboard en drum wordt er een uitbundige viering van gemaakt. Ook de kerkgangers doen uitgebreid mee, de handen gaan de lucht in en sommigen maken een dansje. Dit is een duidelijk andere kerkdienst dan de katholieke. Als we Marte na afloop vragen welke kerk ze het leukst vindt is ze duidelijk; dat is deze, vanwege de muziek.

Dan gaat een voorganger voor in gebed. Dat is het teken voor heel veel kerkgangers om ook te beginnen met hun eigen gebed. En het wordt steeds luider, het wordt een kakofonie van gebeden door elkaar. Veel mensen met beide handen in de lucht. Sommigen zonder zich helemaal af en gaan bidden voor een muur. Het lijkt wel of iedereen nu zijn eigen kerkdienst houdt.

Dan wordt het weer rustig en komt er tijd voor getuigenissen. Mensen worden opgeroepen om hun verhaal te doen. We krijgen onmiddellijk iemand naast ons om te vertalen. Alle mensen beginnen zich te verontschuldigen dat ze een poos niet zijn geweest, vanwege allerlei oorzaken, maar dat ze blij zijn dat ze er zijn. De eerste vertelt dat zijn oom is overleden, en dat hij de afgelopen weken daar heel erg druk mee is geweest en dat hij en zijn familie veel steun aan de Heer hebben gehad gedurende deze moeilijke periode. Dan begint een vrouw een heel lang verhaal over een reis die ze gemaakt heeft met als clou dat ze op het eind bijna een ongeluk heeft gehad, op een haar na was ze bijna tegen een andere auto gebotst. En dat zij dankzij de Heer gespaard is gebleven. Daarna een jongeman die een examen heeft gedaan voor zijn opleiding en ook hij dankt de Heer dat hij hiervoor geslaagd is. Zo zie ja maar, het maakt niet uit of het goede of slechte tijden zijn, God wint altijd. Elke getuigenis is dan ook menigmaal onderbroken door de zinsnede: “Praise the Lord!”. Na drie getuigenissen is het mooi geweest, we gaan naar huis.

Vogels in de tuin

De tuin is regelmatig vol met vogels. In de loop der tijd heb ik verschillende foto's gemaakt. Met behulp van het standaard werk 'Birds of East Africa' heb ik er dan wel een paar kunnen determineren, maar dat lukte lang niet met alle vogels. Afgelopen weekend is Denis bij mij op bezoek geweest, en hij is een echte vogelaar. Met zijn hulp weet ik nu welke vogels er te vinden zijn in mijn tuin. Hier zijn ze, van groot naar klein.


Black Kite



Pied Crow

African Paradise-flycatcher

Speckled Mousebird

African Trush

Tropical Boubou

White-browed Robin-Chat

Common Bulbul

Grey-headed Sparrow

Baglafecht Weaver

Green-winged Pytilla

Red-cheeked Cordon-blue

Southern Red Bishop

Yellow-fronted Canary

Variable Sunbird

African Citril

Red-billed Firefinch

Bronze Mannikin

Verjaardag

En dan is het 5 juni, de dag dat je vele jaren terug geboren bent, en sindsdien is dat dus je verjaardag. Daar zit je dan in het verre Rwanda, zonder je geliefden om je heen, ja, dat valt nog niet mee. Ergens voelt het opeens eenzaam op zo’n dag, en dan ga je extra nadenken over wat je zult gaan doen.

Net zoals in Nederland is het natuurlijk net zo’n dag als alle andere. Het begint met de gebruikelijke ochtendrituelen. Opstaan, naar de keuken om water te koken met de waterkoker, de buitenlamp bij de poort uit te doen, het gekookte water van de vorige avond in de filter te doen, de afwas van avond ervoor opruimen, thee zetten met het gekookte water, en vervolgens de rest van het gekookte water gebruiken voor het scheren en wassen. Vervolgens aankleden, een boterham smeren en opeten, het kopje thee opdrinken. Daarna een kopje koffie zetten, tandenpoetsen en even relaxen met het vers gezette kopje koffie. Op werkdagen is het vaak mijn enige kopje koffie van de dag. Maar vandaag is het zondag, dus worden het er een paar meer.

De eerste actie van de dag wordt het opstarten van het internet. Ik heb donderdag in mijn postvakje gekeken of er nog verjaardagspost zou zijn en tot mijn teleurstelling was er maar een kaart. Misschien zijn er via de mail nog een paar felicitaties, gelukkig heb ik er toch nog drie per mail. Ik begrijp dat Wilma een hele actie op touw heeft gezet voor echte fysieke verjaardagskaarten en dat sommigen, ik noem geen namen, om wat voor reden ook, dat niet op tijd hebben gered en nu dus maar gauw even een felicitatie per mail hebben gedaan. Ik zal deze week nog een paar keer extra gaan kijken in mijn postvakje.

De rest van de ochtend breng ik door op de veranda. Ik hoor de vogels fluiten en voorbij vliegen. Het gezang van de kerkdienst beneden uit het dal komt in vlagen naar boven. Ik lees een nieuw boek over de geschiedenis van Rwanda. Het is: ‘We wish to inform you that tomorrow we will be killed with our families’ van Philip Gourevitch.

Het regenseizoen lijkt nu echt voorbij want het heeft al bijna twee weken niet meer geregend, dat is dus een goede gelegenheid om ’s middags naar het zwembad van Lapalice hotel te gaan. Een beetje zwemmen en verder lezen in het boek. Om vier weer naar huis voor een Skype afspraak met Wilma. Ondertussen ook nog drie telefonische felicitaties vanuit Nederland. En om zes ’s avonds naar de Chinees om samen met een aantal andere mensen die namens VSO in Kigali werken te gaan eten. Zo is de dag toch nog aardig gevuld.

En dan is het elf uur. De dag die verjaardag heet is bijna ten einde. Morgen weer vroeg op voor een nieuwe werkdag. Tijd om naar bed te gaan!

Walk to remember

Gisteren heb ik meegelopen in een ‘Walk to remember’. We zitten nog steeds in de zogenaamde honderd dagen periode. Dat is periode waarin de genocide wordt herdacht, vanaf het moment dat de genocide is begonnen op 7 april tot en met 4 juli, toen Kigali is ingenomen door de RPF.

Gedurende deze periode worden er nog steeds heel veel herdenkingen gehouden. Het lijkt erop dat elke organisatie, elk bedrijf, elke cel en elk district en daarnaast elke ander samenwerkingsverband haar eigen herdenking behoort te houden. Veelal worden deze herdenkingen in de vorm van een wandeling georganiseerd. Voorop bij zo’n wandeling is altijd een groot banier, meestal in het paars, waaruit duidelijk wordt welke organisatie achter de herdenking zit. Het lijkt erop dat je niet meetelt, als geen wandeling houdt in verband met de herdenking van de genocide.

Bij zo’n herdenking treedt dan ook een mechanisme van bijkomende zaken in werking. Er moet een banier gemaakt worden, een tent moet gehuurd worden en plastic stoelen, een geluidsinstallatie hoort erbij, bloemen moeten worden besteld. Voor sommige leveranciers zal de honderd dagen periode dan ook niet lang genoeg kunnen duren.

De wandeling waarin ik heb meegelopen is die namens alle mensen met een handicap en alle organisaties die hiermee te maken hebben. Om duidelijk te maken dat vele mensen gehandicapt zijn geworden door de genocide. Maar dat de gemeenschap die in 1994 al bestond ook slachtoffer is geweest van de genocide. Vaak was men een gemakkelijk slachtoffer, omdat menig gehandicapte niet eens de mogelijkheid had om te ontkomen aan de moordenaars. Dus het is zeker een goede zaak dat deze wandeling namens deze groep is georganiseerd. De officiële titel van de wandeling is: ‘WALKING TO REMEMBER THE VICTIMS OF GENOCIDE AGAINST TUTSI AND PERSONS WHO BECAME DISABLED BECAUSE OF JENOCIDE’.

 

Wij verzamelen om een uur of tien in Kamonyi, een dorp op een dik half uur rijden van Kigali. Ik krijg een paarse doek met de bedoeling om deze om mijn nek te doen. Wij zouden vertrekken om tien uur, maar dat wordt natuurlijk niet gered, uiteindelijk wordt het half elf. Dan lopen we met ongeveer tweehonderd mensen over de verharde weg naar de Kamonyi Memorial Site. We lopen niet zo snel, en dat is maar goed ook, want menigeen loopt op krukken. Om half twaalf komen we aan bij de plek van bestemming.

De tent staat al klaar met de plastic stoelen. Uit de geluidsinstallatie komt de gebruikelijke genocide muziek. Iedereen gaat zitten en wacht af. Een kwartier gebeurt er helemaal niets, wij luisteren naar de muziek. Ik zit op het gedeelte naast de tent, in de brandende zon, het is behoorlijk warm en de paarse doek om mijn nek begint al aardig te kriebelen. Maar dan komt er nog een auto aan met een belangrijke meneer die vervolgens op de eerste rij plaatsneemt, en wij gaan beginnen.

Het is weer tijd voor speeches. Er komen heel wat sprekers voorbij, maar deze keer houdt iedereen het aardig kort. En om half twee zijn we dan ook al klaar. Alle speeches zijn in het Kinyarwanda, maar iemand naast me zegt in ieder geval even wie ze zijn. De inhoud wordt niet vertaald, maar ik denk dat ik wel ongeveer weet wat er gezegd is.

Ondertussen is iedereen ook nog naar het eigenlijke centrum geweest. Beneden staan heel veel grafkisten, onder een paarse vlag, met bovenop deze kisten een aantal portretten van de slachtoffers die in de kisten liggen. Boven is er gelegenheid om de bloemen neer te zetten ter herinnering aan de genocide. Doordat ik nog beneden was, heb ik het grootste gedeelte van de eigenlijke kranslegging gemist. Maar de bloemstukken staan er. En gezien het grote aantal bloemstukken en kransen is er eerder ook al menig andere herdenking geweest.

Food Fair

Afgelopen zondag de grootste hoeveelheid blanken bij elkaar gezien sinds mijn aankomst in Rwanda. In Rwanda worden alle blanken ‘muzungo’ genoemd. Deze muzungo’s waren massaal afgekomen op de Food Fair.

THIS SUNDAY! COME AND HAVE FUN!

Sunday the 29th of May

AIC 6th Annual International Food Fair

Will take place at the Belgian Residence in Kiyovu

From 12.00 to 5.00PM on SUNDAY 29th of May 2011

Come and enjoy:

• International food
• Kids Corner
• Jumping castle
• Music with Men on Hills

Entrance fee is 6000 Frw for Adults
and 3000 Frw for Children between 3 and 12 years old

All proceed goes to charity
Come and eat all you can!

Dit evenement wordt jaarlijks op de laatste zondag in mei georganiseerd door de diverse ambassades in Kigali. Elke ambassade verzorgt een stand waar ze de lekkernijen van hun eigen land aanbieden. Je betaalt 6.000 Frw om binnen te komen en dan kun je zo veel wilt eten uit de diverse aanwezige landen. De opbrengst van het geheel gaat vervolgens naar een goed doel.

Dit jaar vond het plaats in de residentie van de Belgische ambassadeur. Deze residentie omvat een enorm terrein middenin de hoofdstad, nog veel groter dan onze Nederlandse residentie. De Belgen stonden natuurlijk vooraan bij het uitkiezen van een mooi plekje in Kigali en dat kan je wel zien. De woning van de ambassadeur is echter niet een van de mooiste, eigenlijk een beetje een lelijke blokkendoos. Een gebouw dat in de jaren zestig en zeventig misschien wel mooi is gevonden.

Ik kwam aan zo rond half een en het was er toen al behoorlijk druk. Tot in de wijde omtrek stonden de dure auto’s geparkeerd. Binnen zat iedereen zich tegoed te doen aan diverse hapjes. De volgende ambassades heb ik gezien: Zweden, Rusland, Egypte, Japan, China, Sri Lanka, België, Zuid Afrika, Zwitserland, Groot Brittannië, Verenigde Staten, India, Libanon en ons eigen Nederland natuurlijk. Voor de expat gemeenschap is de Food Fair aangegrepen om eens goed te gaan lunchen en om drie uur moest menig land dan ook al nee verkopen. Na drieën begon het ook al een beetje leeg te lopen.

  

Bij de Nederlandse stand waren er onder andere poffertjes, blokjes kaas, leverworst en stukjes haring met uitjes. Ik ben gevraagd om ook een bijdrage te leveren en tussen drie en vier uur had ik dienst in de Nederlandse stand. Gezien de ontwikkelingen op het terrein zag ik al aankomen dat ik niet zo veel te doen zou hebben. Om drie uur heb ik mijn plaats ingenomen. Gelukkig waren er nog een paar poffertjes en de haring was ook nog niet helemaal op. Maar na een kwartiertje dienst te hebben gehad waren we echt helemaal los. Dus ik heb nog even helpen met opruimen, maar daarna zat mijn taak er al weer op.

Dat was een goede gelegenheid om nu maar eens goed te gaan genieten van de band die er aan het spelen was: Man on Hills. Deze band heeft een Nederlands tintje, want Egbert speelt er saxofoon. Tot sluitingstijd hebben we dan ook heerlijk ontspannend geluisterd naar de jazzachtige muziek die ze maakten.